Ma'orij surasi — Oyat 20

Kalimalarning ma'nosi:

• Massa – tegdi, yetib keldi.
• Shar – yomonlik, qiyinchilik, kasallik, kambag'allik kabi ofatlar.
• Jazu'an – o'ta sabrsizlik qiluvchi, toqatsizlik ko'rsatuvchi, dod-voy qiluvchi.

Tafsir:

Ushbu oyatda insonning tabiatidagi zaif jihatlarga ishora qilinmoqda. Inson o'z tabiatiga ko'ra shoshqaloq va sabrsiz yaratilgandir. Unga biror yomonlik, ya'ni kasallik, qashshoqlik, qiyinchilik yoki boshqa bir musibat yetib kelsa, u darhol sabrsizlikka tushib, nola-faryod qiladi, o'zini yo'qotadi va Allohning qazosiga rozi bo'lmaydi. U musibat oldida o'zini tuta olmaydi, xuddi o'zi hech qachon yaxshilik ko'rmagandek bo'lib qoladi.

Bu holat insonning ojizligini va Allohga bo'lgan ehtiyojini ko'rsatadi. Ammo bu oyatda tanqid qilinayotgan narsa – musibatga duch kelganda butunlay sabr-toqatni yo'qotib, isyon qilishdir. Chunki mo'min kishi musibatga duch kelganda sabr qiladi, Allohdan yordam so'raydi va bu ham Allohning irodasi ekanini biladi.

Foydalar:

1. Inson o'z tabiatidagi zaifliklarni bilishi va ularni tarbiyalashga harakat qilishi lozim. Sabr-toqat – insonni ulug'laydigan fazilatlardandir.
2. Musibatlar oldida sabr qilish – mo'minning belgisi. Alloh sabr qiluvchilarni sevadi va ularga ajr beradi.
3. Ushbu oyat insonni o'z nafsini tarbiyalashga, qiyinchiliklar oldida mustahkam bo'lishga undaydi. Zero, har bir qiyinchilikdan keyin osonlik keladi.
4. Inson faqat yaxshilik paytida emas, balki yomonlik paytida ham Allohga shukr qilishi va sabr qilishi orqali kamolotga erishadi. Bu esa uning dunyo va oxirat saodatiga sabab bo'ladi.