Ma'orij surasi — Oyat 21

Kalimalarning ma'nolari:

• الْخَيْرُ: Bu yerda mol-mulk, boylik va farovonlik ma'nosida.
• مَنُوعًا: Juda ko'p manda qiluvchi, o'ta xasislik qiluvchi, berkitib saqlovchi.

Tafsir:

Inson tabiatan shoshqaloq va nafsiga berilgan holda yaratilgan. Unga yomonlik, qiyinchilik va og'ir kunlar yetsa, u sabrsizlik qilib, nola va yig'iga beriladi. Ammo unga yaxshilik, boylik, sog'liq va farovonlik yetsa, u o'ta xasislik qilib, Allohning haqqini (zakot, sadaqa va boshqa xayrli ishlarni) ado etishdan bosh tortadi. U o'ziga berilgan ne'matlarni faqat o'zi uchun saqlab qolishga intiladi va boshqalarga yordam berishni istamaydi. Bu hol insonning zaif tomoni bo'lib, u faqat o'z nafsini tarbiyalagan, solih amallarni bajaradigan va oxiratni yodda tutadigan bandalargagina xos emas. Ular esa o'zlariga berilgan har qanday ne'matda ham Allohning roziligini izlaydilar va Undan qo'rqib, Unga shukr qiladilar.

Foydalar:

Ushbu oyatdan olinadigan saboqlar shundan iboratki, inson o'ziga yaxshilik va boylik yetsa, bu Allohning inoyati ekanini unutmasligi kerak. Mol-mulk insonning sinovi bo'lib, u orqali kim shukr qiladigan va kim xasislik qiladigan ma'lum bo'ladi. Islom dini boylikni yomonlamaydi, balki undan Alloh yo'lida sarflashni, muhtojlarga yordam berishni va zakot kabi farzlarni ado etishni buyuradi. Xasislik esa insonni Allohning rahmatidan uzoqlashtiradi va jamiyatda tafovutni keltirib chiqaradi. Shuning uchun har bir musulmon o'ziga berilgan ne'matlarda Allohning haqqini eslab, saxovatli bo'lishga intilishi lozim. Bu oyat insonni nafsining xasislik xislatidan poklanishga va Allohning bergan ne'matlariga shukr qilishga chorlaydi.