Sure Cin — Ayet 11

Kelime Anlamları:

• Salihûn: İman eden, Allah'a itaat eden, iyi ve dürüst kimseler.
• Dûne zâlike: Bunun ötesinde olanlar; yani salihlerin derecesine ulaşamayan, orta halli veya günahkâr olanlar.
• Turâika: Yollar, mezhepler, tarikler.
• Kideden: Parça parça, çeşitli, birbirinden ayrılmış gruplar. (Kıdde, bir şeyin parçası demektir.)

Tefsir:

Bu âyet, cinlerin, Kur'an'ı dinledikten sonra kendi aralarında yaptıkları değerlendirmeyi ve itiraflarını aktarmaktadır. Cinler, Allah'ın vahyini işittiklerinde, kendi topluluklarının tek bir yapıda olmadığını, aksine farklı karakter ve inançlara sahip gruplardan oluştuğunu ifade etmişlerdir. Onların bu sözü, insan toplumları için de geçerli evrensel bir gerçeği dile getirir: Her toplumda iyiler olduğu gibi, orta halliler ve kötüler de bulunur.

Cinler burada iki ana gruptan söz ederler: Birincisi, iman edip salih amel işleyen, Allah'a itaatte kusur etmeyen takva sahibi kimselerdir. İkincisi ise bu dereceye ulaşamayan, iman ile küfür arasında veya günaha meyilli olanlardır. Onlar, "biz çeşitli yollara ayrılmış gruplar idik" diyerek, inanç ve ahlak bakımından farklı mezhep ve ekollere bölündüklerini, kiminin hidayete erdiğini kiminin ise sapıklıkta kaldığını itiraf etmişlerdir.

Bu itiraf, aslında bir tevbe ve yönelişin habercisidir. Zira cinler, Kur'an'ı dinledikten sonra bu farklılıklarının farkına varmışlar ve içlerinden bir grup, doğru yolu bularak iman etmiştir. Bu durum, insan için de büyük bir derstir: Kişi, içinde bulunduğu toplumun durumunu sorgulamalı, hangi grupta yer aldığını düşünmeli ve Allah'ın kitabına yönelerek salihlerden olmaya gayret etmelidir. Çünkü Allah katında üstünlük, soy veya makamla değil, ancak takva iledir. Herkes, kendi tercihiyle ya salihlerden ya da onların dışındakilerden olur. Bu âyet, müminlere şu müjdeyi verir: Kim olursanız olun, geçmişiniz ne olursa olsun, Allah'ın rahmeti geniştir; samimi bir dönüşle salihler zümresine katılmanız her zaman mümkündür.