سوره مزمل — آیه 14

معانی کلمات:

• تَرْجُفُ: به لرزه درآید، سخت بلرزد و متزلزل شود.
• کَثِیب: تپه و تلّ شن و ماسه که انباشته شده باشد.
• مَهِیل: ریگ روان و سستی که به آسانی فرو ریزد و پراکنده گردد.

تفسیر آیه:

این آیه به توصیف هولناک یکی از صحنههای روز قیامت میپردازد؛ روزی که زمین و کوهها به شدت به لرزه درمیآیند و جنبش و اضطرابی عظیم تمام پیکرهی زمین را فرا میگیرد. در آن روز، کوههایی که در دنیا اینچنین استوار و پابرجا بودند و نماد صلابت و پایداری به شمار میرفتند، چنان متلاشی و سست میشوند که به تودههای شن و ریگ روان تبدیل میگردند؛ تپههایی از ماسه که هر آن در حال ریزش و پراکندگیاند و هیچ استحکامی ندارند. این تصویر، بیانگر شدت زلزله و اضطراب آن روز عظیم است که نظم طبیعت را در هم میشکند و همه چیز را دگرگون میسازد. این صحنه برای کسانی است که در دنیا حق را انکار کردند و با تکذیب پیامبران، راه طغیان و سرکشی را در پیش گرفتند؛ پس این عذاب و هول، نتیجهی طبیعی کفر و نافرمانی آنان است.

فواید و درسهای آیه:

• این آیه عظمت و قدرت بیپایان پروردگار را به ما یادآوری میکند؛ خدایی که قادر است استوارترین پدیدههای عالم هستی را در یک لحظه به ذرّات پراکنده و بیارزش تبدیل کند.
• دلبستگی به دنیا و مظاهر مادی آن، مانند کوههای سترگ، هرگز پایدار نیست؛ پس انسان نباید به این امور فریبنده دل ببندد و از یاد آخرت غافل شود.
• ایمان به روز قیامت و هول و هراس آن، انگیزهای قوی برای بازگشت به سوی خدا، انجام اعمال صالح و پرهیز از گناه و سرکشی در زندگی دنیوی است.
• این آیه هشدار جدی به تکذیبکنندگان است که عاقبت انکار حق، رویارویی با چنین صحنههای هولناکی است؛ پس خردمند کسی است که پیش از فرا رسیدن آن روز، به اصلاح خود بپردازد.