Muzzammil surasi — Oyat 7

Kalimalarning ma'nolari:

• سَبْحًا: asl ma'noda suzish, harakatlanish demakdir. Bu yerda kunduzgi vaqtda kishining turli ishlar bilan band bo'lib, bir joydan ikkinchi joyga yurishi, mashg'ulotlari va tadbirkorligi ma'nosida kelgan.
• طَوِيلًا: uzoq, cho'zilgan, ko'p vaqtni oladigan.

Tafsir:

Alloh taolo Payg'ambarimiz Muhammad (sollallohu alayhi va sallam)ga murojaat qilib, kunduzi ularning oldilarida uzoq va ko'p vaqtni oladigan mashg'ulotlar, turli ishlar va tadbirkorliklar borligini bildirmoqda. Kunduz kuni inson o'z hayotiy ehtiyojlarini qondirish, rizq topish, odamlar bilan muomala qilish, da'vat ishlarini olib borish kabi ko'plab vazifalar bilan band bo'ladi. Bu bandliklar tufayli kunduzi ibodatga, ayniqsa Qur'on tilovati va namozga to'liq vaqt ajratish qiyin bo'ladi. Shuning uchun Alloh taolo o'z bandasiga kechasi bilan ibodat qilishni, tunni namoz, tilovat va zikr bilan o'tkazishni buyurmoqda. Chunki tun — xilvat va osoyishtalik vaqti bo'lib, qalb Allohga yuzlanib, Uning bilan munosabatni mustahkamlash uchun eng qulay paytdir.

Foydalar:

1. Islom dini insonning kunduzgi mehnati va tirikchilik mashg'ulotlarini e'tirof etadi va ularni ayblamaydi. Din mehnatga rag'batlantiradi, lekin bandalik ibodatni butunlay tark etishga sabab bo'lmasligini o'rgatadi.
2. Tun va kecha vaqtlari ibodat uchun eng fazilatli payt ekanligi — bu musulmonlarga katta bir ne'matdir. Kunduzgi shovqin-surondan keyin tun sukunatida qalb Allohga bog'lanadi.
3. Ushbu oyat musulmon kishiga vaqtini tartibga solishni, har bir vaqtning o'z haqqini berishni o'rgatadi: kunduzi halol mehnat va ijtimoiy vazifalar, kechasi esa ibodat va ma'naviy yuksalish.
4. Alloh taolo bandalarining holatini biladi va ularning imkoniyatlariga qarab yuklaydi. Bu esa mo'min qalbida Rabbisiga nisbatan mehr-muhabbat va ishonchni oshiradi.