سوره مدثر — آیه 15

معانی کلمات:

• یَطْمَعُ: امید دارد، آرزو میکند.
• أَزِیدَ: بیفزایم، افزون کنم.

تفسیر آیه:

خداوند متعال پس از بیان نعمتهای فراوانی که به این انسانِ سرکش (ولید بن مغیره) عطا کرده بود — مال گسترده و فرزندانی که همواره در کنار او بودند و راههای آسایش را برایش هموار ساخت — میفرماید: با این همه لطف و احسان، باز هم او طمع دارد و آرزو میکند که من باز هم بر مال و فرزندانش بیفزایم، در حالی که او به من کفر میورزد و نعمتهای مرا ناسپاسی میکند. این آرزوی بیجا و طمع بیحد، نشاندهنده حرص و آزادی انسان است که هرچه بیشتر بگیرد، باز هم بیشتر میخواهد و هرگز سیر نمیشود. اما خداوند این وعده را رد میکند و میفرماید که این چنین نیست که او خیال میکند؛ او را بر آنچه دارد زیادتی نخواهد شد، بلکه به سبب عناد و تکذیبش، عذابی سخت و طاقتفرسا در انتظار اوست.

فواید و پیامهای آیه:

• نعمتهای الهی وسیله آزمایش بندگان است، نه نشانه محبوبیت و کرامت نزد خدا؛ چه بسیار انسانهایی که با داشتن مال و فرزند فراوان، در پیشگاه خدا مبغوضترین خلقاند.
• حرص و طمع بیحد، از صفات نکوهیدهای است که انسان را به کفران نعمت و سرکشی در برابر پروردگار میکشاند.
• انسان باید به آنچه خداوند روزیاش کرده قانع باشد و به جای طمع در افزایش نعمتهای مادی، شکرگزار پروردگار باشد؛ چرا که شکر، خود سبب افزایش نعمت است.
• ناسپاسی در برابر نعمتهای الهی، نهتنها مانع افزایش آنها میشود، بلکه موجب سلب نعمت و گرفتاری به عذاب الهی خواهد شد.