Muddəssir surəsi — Ayə 16

1) Bəzi sözlərin izahı:

• كَلَّا (kəlla): “Xeyr!”, “Əsla!”, “Belə deyil!” mənasında olan bir kəlmədir. Burada Allahın bu şəxsin istəyini rədd etməsi və ona qarşı ciddi xəbərdarlıq ifadə olunur.
• آيَاتِنَا (ayatinə): “Ayələrimiz” deməkdir. Burada əsas məna Peyğəmbərə (sallallahu aleyhi və səlləm) nazil olan Quran ayələridir.
• عَنِيدًا (ənidən): “İnadkar”, “haqqa boyun əyməyən”, “bilə-bilə haqdan üz çevirən” mənasındadır.

2) Ayənin təfsiri:

Bu ayədə Allah-Təala, haqqa qarşı inadkarlıq edən bir şəxsin vəziyyətini bəyan edir və onun istədiyi artımın əsla baş verməyəcəyini bildirir. Həmin şəxsə dünya malı, övlad və geniş ruzi verilmişdi; buna baxmayaraq o, yenə də daha çoxunu istəyirdi. Lakin onun istəyi qəbul olunmur, çünki o, Allahın ayələrinə qarşı inadkarlıq edirdi. Ayələr ona gəldikdə onları qəbul etmir, haqqı bilə-bilə inkar edir və təkəbbürlə üz çevirirdi.

Bu ayə göstərir ki, nemətlərin çoxluğu insanı haqqa yaxınlaşdırmırsa, əksinə onu daha da inadkarlığa və küfrə aparırsa, bu nemətlər onun üçün fayda deyil, əksinə ağır məsuliyyətə çevrilir. Allahın ayələri ilə inadla mübarizə edən kimsə, nə qədər güclü və varlı olsa da, Allahın qarşısında acizdir və əməlinin cəzasını mütləq görəcəkdir.

Bu ayə həm də Peyğəmbərə (sallallahu aleyhi və səlləm) və möminlərə təsəlli və dərsdir: haqqa qarşı çıxanların inadkarlığı səni qorxutmasın, çünki onların sonu Allahın ədalətli hökmünə bağlıdır. Eyni zamanda, bu ayə hər bir insanı düşünməyə çağırır: aldığı nemətlərə görə Allaha şükür edib Onun ayələrinə boyun əymək, yoxsa nankorluq edib inadkarlıq göstərmək? Ağıl sahibi insan haqqa təslim olmağı seçər, çünki əsl qurtuluş və uğur yalnız Allahın yolunda yürüməkdədir.

3) Dəvət və nəsihət:

Ey insan! Bil ki, sənə verilən hər bir nemət — mal, övlad, sağlamlıq, ağıl — Allahın sənə bir əmanətidir. Bu nemətləri Onun ayələrinə qarşı inadkarlıqda istifadə etmək, səni yalnız ziyana aparar. Quran isə sənə haqqı göstərən nurdur; ona qulaq as, qəlbini ona aç və təslim ol. Unutma ki, Allahın ayələrinə boyun əyənlər üçün həm dünyada rahatlıq, həm də axirətdə əbədi səadət vardır. Haqqa qarşı inadkarlıq isə insanı yalnız peşmançılığa və əzaba aparan bir yoldur. Gəl, bu yoldan dön və Rəbbinin ayələrinə məhəbbətlə yanaş; çünki əsl qurtuluş Ona təslim olmaqdadır.