Аль-Муддассир сүресі — Аят 25

1. Сөздердің мағынасы:

• إِنْ (ин): "тек қана", "басқа емес" дегенді білдіретін шектеу құралы.
• هَٰذَا (һаза): "бұл" — Құранға нұсқау.
• إِلَّا (иллә): "басқа", "тек" — шектеу үшін келеді.
• قَوْلُ (қаулу): "сөз", "айтылған нәрсе".
• الْبَشَرِ (әл-бәшар): "адамдар", "адам баласы" — періште емес, жын емес, адамзат.

1. Тәпсір:

Бұл аят Уәлид ибн Муғираның Құран туралы айтқан сөзін жеткізеді. Ол Құранды мұқият тыңдап, ойланып, оған қарсы бірде-бір кемшілік таба алмаған соң, өзінше бір айып табуға тырысып, ақырында: "Бұл — Аллаһтың сөзі емес, тек адамның айтқан сөзі, адамдардан үйренген нәрсе" деп мәлімдеді. Кейбір риуаяттарда ол Меккеде болған парсы елінен келген екі құлды — Ясар мен Жабрды нұсқап, Мұхаммед (с.а.с.) солардың қасында отырып, Құранды солардан үйренді деп жала жапты. Шындығында, бұл — таза жала мен қызғаныштан туған сөз. Құран — Аллаһтың уахиы, оның ішіндегі мағыналар, стиль, кереметтік адам баласының қолынан келмейтін дәрежеде. Уәлидтің бұл сөзі — өзінің дәрменсіздігін, Құранға қарсы дәлел таба алмағанын мойындағандығының белгісі. Ол ақиқатқа мойынсұнудан бас тартып, менмендік танытып, Аллаһтың кәләмын адам сөзіне теңеді. Бұл — тарихтағы барлық пайғамбарларға қарсы айтылған "бұл тек адам сөзі" деген ескі желеудің қайталануы.

1. Пайдалы қорытындылар:

• Құран — Аллаһтың сөзі, ол адам баласының сөзіне ұқсамайды. Оның кереметтігі, мағына тереңдігі, тілдік кемелдігі — оның Тәңірден екенінің айқын дәлелі.
• Құранға қарсы айтылған кез келген айып, әдетте, айтушының өз дәрменсіздігі мен ақиқатқа мойынсұнбауынан туады.
• Адамдардың Құранды жоққа шығаруы оның шындығын өзгертпейді. Құран өз орнында, өз биіктігінде қала береді.
• Құранды оқып, ойланып, оның мағынасына үңілген адам оның адам сөзі емес екенін жүрегімен сезеді.
• Ислам — ақыл мен жүректің діні. Құран адамды ойлануға, шындықты іздеуге шақырады. Оны тыңдаған әрбір адам өз жүрегінде оның кереметтігін сезінеді.
• Құран — бүкіл адамзатқа түскен кітап. Ол адамдарды тура жолға, ізгілікке, бірлікке шақырады. Оны қабылдаған адам бақытқа жетеді.