سوره مدثر — آیه 25

معانی کلمات:

• إِنْ: در اینجا به معنای «نیست» و برای نفی به کار رفته است.
• هٰذَا: اشاره به قرآن کریم دارد.
• قَوْلُ الْبَشَرِ: سخن انسانها و آفریدگان.

تفسیر آیه:

این جمله بخشی از سخنان ولید بن مغیره، یکی از سران مشرکان قریش، است که در برابر قرآن کریم موضعگیری میکرد. او پس از آنکه در اندیشه خود راهی برای طعن زدن به قرآن نیافت و نتوانست عیبی بر آن وارد کند، با تکبر و عناد گفت: «این [قرآن] چیزی جز سخن بشر نیست.» منظور او این بود که قرآن را کلام خدا نمیدانست و آن را ساخته و پرداخته خود پیامبر اکرم (صلیاللهعلیهوآلهوسلم) یا برگرفته از سخنان انسانهای دیگر مانند دو غلام مسیحی یا یهودی در مکه میپنداشت. او با این ادعا میخواست وحیانی بودن قرآن را انکار کند و آن را به سطح سخنان عادی انسانها تنزل دهد، در حالی که قرآن با فصاحت و بلاغت بینظیر خود، چالش کرده بود که حتی فصیحترین عربها نیز نتوانند مانند آن بیاورند. این سخن ولید، نشاندهنده نهایت عناد و انکار او در برابر حقیقت بود، زیرا او خود از ادیبان عرب بود و به خوبی میدانست که این کلام، فراتر از توانایی بشر است.

فواید و درسهای آیه:

1. شکستناپذیری قرآن: این آیه نشان میدهد که دشمنان اسلام، حتی با تمام تلاش و تفکر خود، نتوانستند عیبی بر قرآن وارد کنند و تنها راه چاره آنان، نسبت دادن قرآن به سخن بشر بود. این خود دلیلی بر اعجاز و حقانیت قرآن است.
2. پایداری در برابر تهمتها: پیامبر اکرم (صلیاللهعلیهوآلهوسلم) و مسلمانان صدر اسلام با وجود چنین تهمتهایی، استقامت کردند و هرگز از رسالت خود دست نکشیدند. این درس بزرگی برای مؤمنان است که در برابر ناملایمات و تهمتهای دشمنان، صبور و استوار باشند.
3. شناخت ارزش قرآن: انسان با تأمل در این آیه، به عظمت قرآن پی میبرد و درمییابد که این کتاب، نه سخن بشر، بلکه کلام خالق هستی است و باید آن را با تدبر و عمل، گرامی بدارد.
4. ناتوانی دشمنان در برابر حق: این آیه نشان میدهد که دشمنان حق، هرگز نمیتوانند با حقیقت مقابله کنند و سرانجام به سخنان بیاساس و تهمتهای واهی پناه میبرند که این خود نشانه ضعف و ناتوانی آنان است.