Muddassir surasi — Oyat 50

Kalimalarning ma'nolari:

• حُمُرٌ — yovvoyi eshaklar (otlar emas, balki yovvoyi eshaklar to'dasi).
• مُسْتَنفِرَةٌ — qattiq qo'rqib, hurkib qochayotgan, o'ta dahshatga tushgan holatdagi jonivorlar.

Tafsir:

Bu oyatda Alloh taolo mushriklarning Qur'ondan yuz o'girish holatini yorqin tasvir bilan bayon qilmoqda. Ular haq va hidoyatdan shunchalik qochadilarki, go'yo ular yovvoyi eshaklarga o'xshaydilar. Bu eshaklar esa shu qadar qo'rquv va vahima ichidaki, ularni bir narsa hurkitgan, hatto ular oldilarida turgan narsadan ham dahshat bilan qochib ketadilar. Xuddi shunday, bu mushriflar ham Qur'on va undagi pand-nasihatlardan nafratlanib, undan yuz o'girib, o'zlarining nodonlik va jaholatlarida davom etadilar. Ular haqni eshitishdan ham, unga amal qilishdan ham qochadilar, xuddi yovvoyi hayvonning ovchidan qochganidek. Bu tasvir ularning Qur'onga bo'lgan munosabatini, ya'ni undan butunlay begonalashganini va undan foyda olmasliklarini ko'rsatadi.

Foydalar:

1. Qur'on — bu shunday buyuk mo''jizaki, u inson qalbiga ta'sir qiladi, lekin bu ta'sir faqat qalbi ochiq va iymonli kishilarga bo'ladi. Qalbi qotib qolgan, haqdan yuz o'girgan kishilar esa undan foyda olmaydilar.
2. Insonning haqdan qochishi — bu uning o'ziga yozgan eng katta ziyonidir. Chunki Qur'on insonni dunyo va oxirat saodatiga yetaklovchi eng buyuk yo'l-yo'riqdir.
3. Bu oyat musulmonlarga Qur'onga bo'lgan muhabbat va ehtiromni yanada kuchaytiradi. Chunki ular Qur'onga yuzlanib, undan saboq oladilar va bu ularning dunyo va oxiratda baxtli bo'lishlariga sabab bo'ladi.
4. Alloh taoloning bu ta'biri — bizga shuni o'rgatadiki, har bir inson o'z amali va ixtiyori bilan yo haqni qabul qiladi, yo undan qochadi. Shuning uchun har bir inson o'z qarorlari uchun mas'uldir.