سوره قیامه — آیه 12

معانی کلمات:

• المستقرّ: محلّ قرار و استقرار، جایگاه نهایی و بازگشتگاه.

تفسیر آیه:

در این آیه، خداوند متعال به انسان میفرماید: ای انسانِ گریزان از حق! آنچه تو میپنداری که میتوانی از چنگال عدالت الهی بگریزی، هرگز حقیقت ندارد. در آن روز بزرگ (قیامت)، نه پناهگاهی برایت هست و نه راه نجاتی. تمام کارها و سرنوشت همهی خلایق، اعم از نیک و بد، به سوی پروردگار تو بازمیگردد و قرارگاه نهایی همه، نزد اوست. در آنجا، همهی انسانها در برابر عدالت الهی حاضر میشوند و هر کس به سزای اعمال خود میرسد؛ نیکوکاران به پاداش نیکیهایشان و بدکاران به کیفر کردار زشتشان. هیچ قدرتی در آن روز یارای آن را ندارد که مانع اجرای حکم خدا شود یا کسی را از عدالت او نجات دهد.

فواید و پیامهای آیه:

1. بازگشت همه به سوی خدا: این آیه یادآور آن است که زندگی دنیا پایانی دارد و سرانجامِ همهی انسانها، صرفنظر از مقام، ثروت و قدرت، به سوی پروردگار است. این باور، انسان را از وابستگی به دنیا رها میکند و او را به تفکر در عاقبت کار خویش وا میدارد.
2. عدالت مطلق الهی: باور به اینکه قرارگاه نهایی همه نزد خداست، دلگرمیبخش عدالتخواهان است. هیچ ظلمی در این جهان بیپاسخ نمیماند و هیچ نیکیای بدون پاداش نخواهد بود. این وعده، مایهی آرامش دلهای مؤمنان و هشدار برای ستمگران است.
3. مسئولیتپذیری: وقتی انسان بداند که در آن روز، همه چیز به سوی پروردگار بازمیگردد و او در برابر تمام اعمالش مسئول است، در رفتار و کردار خود دقت بیشتری به خرج میدهد و میکوشد زندگی خود را بر پایهی رضایت الهی بنا کند.
4. امید و انگیزه برای نیکوکاری: این آیه به انسان میآموزد که هیچ تلاش خیری در این دنیا از بین نمیرود و در آن روز، همهی زحمات مؤمنان نزد پروردگار محفوظ است. این وعده، انگیزهای قوی برای استقامت در راه حق و انجام کارهای نیک است.