سوره قیامه — آیه 17

معانی کلمات:

• جَمْعَهُ: گردآوردن آن (قرآن) در سینهات.
• قُرْآنَهُ: خواندن آن (توسط تو) و جاری ساختنش بر زبانت.

تفسیر آیه:

خداوند متعال به پیامبرش اطمینان میدهد که نگران حفظ و جمعآوری قرآن نباشد؛ زیرا جمع کردن آن در سینه و تثبیت قرائت آن بر زبان پیامبر، بر عهده خداوند است. این آیه در ادامهٔ نهی از شتابزدگی در تکرار آیات هنگام نزول وحی آمده است. خداوند میفرماید: نگران نباش که چیزی از قرآن از دستت برود؛ چرا که گردآوردن آن در دل تو و خواندن آن بر زبانت، کاری است که ما تضمین کردهایم. بنابراین، پیامبر وظیفهای جز شنیدن و انصات در برابر وحی ندارد و پس از آن، خداوند خودش حفظ و قرائت آن را برایش آسان میسازد.

فواید و پیامهای آیه:

• این آیه نشان میدهد که خداوند متعال خودش حافظ قرآن است و هیچ نیازی به تلاش مضطربانهٔ بشر برای حفظ آن نیست؛ این آرامشی برای مؤمنان است که بدانند کتاب خدا در امان است.
• از این آیه میآموزیم که در برابر وحی و دستورات الهی، باید با آرامش و انصات (گوش دادن کامل) برخورد کنیم و عجله نکنیم؛ زیرا تدبیر امور با خداست.
• این آیه محبت خدا را نسبت به پیامبرش نشان میدهد؛ خدایی که نه تنها وحی را نازل کرده، بلکه حفظ و تبیین آن را نیز بر عهده گرفته است. این مهر و کفایت، الگویی برای مؤمنان است که در همهٔ امور به خدا توکل کنند و بدانند او یاریدهندهٔ آنان است.
• این آیه به عظمت قرآن اشاره دارد؛ کتابی که خداوند خودش متکفل حفظ و قرائت آن شده و این خود دلیلی بر جاودانگی و اعجاز این کتاب آسمانی است.