سوره قیامه — آیه 16

معانی کلمات:

• لا تُحَرِّکْ: حرکت مدهی، شتابزده حرکت ندهی.
• بِهِ: به آن (قرآن).
• لِتَعْجَلَ: برای اینکه عجله کنی (در حفظ و ضبط آن).

تفسیر آیه:

ای پیامبر! هنگام نزول وحی، زبانت را برای حفظ شتابزده قرآن حرکت مده و در خواندن آن عجله نکن. این نهی برای آن است که مبادا چیزی از کلام خدا از تو فوت شود و نگران فراموشی آن باشی. در حقیقت، جمعکردن و نگهداری قرآن در سینهات، و توانایی خواندن آن در هر زمان که بخواهی، بر عهده ماست. پس وقتی جبرئیل آیات وحی را بر تو میخواند، با دقت گوش فراده و سکوت کن، سپس آن را همانگونه که به تو آموخته شده بخوان. و روشن ساختن معانی و احکام آن نیز بر عهده ماست.

فواید و پیامهای آیه:

1. آرامش و توکل بر خدا: این آیه به ما میآموزد که در هر کاری، بهویژه در فراگیری علوم دینی، نباید شتابزدگی کنیم؛ بلکه باید با توکل بر خدا و اطمینان به تدبیر او، آرامش خود را حفظ کنیم. خداوند خود حافظ و نگهدارنده قرآن است و هیچ نگرانی برای از دست رفتن آن وجود ندارد.
2. اهمیت گوش دادن و انصات: یکی از آداب مهم در برابر کلام خدا، گوش دادن با دقت و سکوت است. این آیه به ما میآموزد که برای درک بهتر قرآن، ابتدا باید با جان و دل به تلاوت آن گوش فرا دهیم و سپس به خواندن و تدبر در آن بپردازیم.
3. محبت به قرآن: این آیه نشان میدهد که پیامبر اکرم (ص) چقدر به حفظ و نشر قرآن عشق میورزید و برای آن لحظهای آرام نداشت. این عشق و علاقه به کلام خدا، الگویی برای ماست تا در تلاوت، حفظ و عمل به قرآن، جدیت و پشتکار داشته باشیم.
4. سهولت در حفظ قرآن: خداوند متعال به پیامبرش اطمینان میدهد که حفظ و قرائت قرآن بر عهده اوست. این وعده الهی، به همه مسلمانان امیدواری میدهد که اگر با اخلاص و توکل بر خدا به حفظ قرآن بپردازند، خداوند این راه را برایشان آسان میگرداند و یاریشان میکند.