Аль-Кияма сүрәсе — Аять 20

Каләмнәрнең мәгънәләре:

• كَلَّا — юк, алай түгел; бу сүз инкяр итү һәм кире кагу өчен килә.
• الْعَاجِلَةَ — тиз үтеп баручы, ашыгыч дөнья, ягъни дөнья тормышы.

Аять тәфсире:

Әй, Мәккә мөшрикләре! Сезнең “терелеп кубарылу юк, ул булмый” дигән сүзләрегез дөрес түгел. Сез үзегез дә беләсез: әүвәл башта сезне юктан бар иткән Аллаһ сезне үлгәннән соң яңадан терелдерүгә дә кадир. Ләкин сезнең кубарылуны инкяр итүегезнең төп сәбәбе — белемсезлек түгел, бәлки сезнең дөнья мәхәббәте. Сез тиз үтеп баручы, вакытлыча гына булган дөнья тормышын һәм аның бизәкләрен бик каты яратасыз, шуңа күрә ахирәтне, аның мәңгелек нигъмәтләрен һәм куркынычларын онытасыз. Сезнең күңелләрегез дөньяга бәйләнгән, шуңа күрә үлемнән соң хисап булачагын, җәза һәм әҗер булачагын кабул итәсегез килми. Әгәр дә сез дөньяның тиз үтеп баруын, аның ахырының фанилыгын аңласагыз, әлбәттә, ахирәтне өстен күрер идегез.

Гыйбрәтләр:

• Кешенең ахирәтне инкяр итүенең төп сәбәбе — дөньяга артык мәхәббәт һәм аның вакытлыча ләззәтләренә чуму.
• Дөнья тормышы — тиз үтеп баручы, ә ахирәт — мәңгелек. Акыллы кеше мәңгелекне вакытлычадан өстен куярга тиеш.
• Дөньяны ярату үзе гөнаһ түгел, ләкин ул кешене Аллаһ юлыннан, ахирәт өчен эшләрдән читләштерсә, ул зарарлы була.
• Бу аять мөселманнарны дөнья эшләрендә дә, ахирәт эшләрендә дә тигезлек сакларга, дөньяны ахирәт өчен бер мәйдан итеп карарга өйрәтә.