Аль-Кияма сүресі — Аят 20

1. Сөздердің мағынасы:

• كَلَّا (Кәллә): Жоқ, олай емес, әсте олай болмайды дегенді білдіретін қатаң теріске шығару сөзі.
• بَلْ (Бәл): Жоқ, керісінше, алайда деген мағынада алдыңғы ойды түзетіп, жаңа мәліметке көшуді білдіреді.
• تُحِبُّونَ (Тухиббунә): Сендер жақсы көресіңдер, ұнатасыңдар, құмартасыңдар.
• الْعَاجِلَةَ (Әл-Ғажилә): Тез өтетін, жылдам бітетін нәрсе — яғни дүние тіршілігі, осы өтпелі өмір.

1. Аяттың тәпсірі:

Аятта адамдардың қайта тірілуді, қиямет күнін жоққа шығаруының шынайы себебі ашып көрсетіледі. Олар қайта тірілу мүмкін емес деп ойлаған жоқ, шын мәнінде олардың жүректері осы дүниенің леззатына, байлығына, дәулетіне тым бауыр басып кеткен. Осы өтпелі өмірдің рахатын ұзаққа созып, одан айырылып қалудан қорыққандықтан, олар ақыретті, ондағы есеп пен жауапты мойындағысы келмейді. Ал шындығында, адамды алғаш жаратқан Аллаһ оны өлгеннен кейін қайта тірілтуге әбден қадир. Бірақ олардың бұл шындықты теріске шығаруына себеп болып отырған нәрсе — осы тез өтетін дүниеге деген шектен тыс құмарлықтары. Олар мәңгілік ақыреттің сарқылмас нығметінен гөрі, уақытша дүниенің азғантай ләззатын артық көреді. Бұл — адам баласының әлсіздігі мен адасушылығының басты белгісі.

1. Алынатын ғибраттар мен пайдалар:

• Бұл аят бізге дүниеге деген шектен тыс құмарлықтың адамды ақыреттен, иманнан және жауапкершіліктен алыстататынын ескертеді. Сондықтан әрбір мұсылман дүние мен ақыреттің арасын тең ұстап, басты мақсатын мәңгілік өмірге бағыттауы керек.
• Адамды жоқтан жаратқан Аллаһ оны қайта тірілтуге де күші жететінін білу — иманның берік тірегі. Бұл шындық жүректі тыныштандырып, өлімнен кейінгі өмірге деген сенімді күшейтеді.
• Құран адамның жүрек қалауын, ішкі ниетін ашып беретін кітап. Ол адамды өз-өзін тануға, жанындағы әлсіздіктерін түсінуге шақырады. Бұл — Құранның адамға деген мейірімі мен қамқорлығының белгісі.
• Осы өтпелі дүниенің артынан қуып, мәңгілік бақытты ұмытпау — ақылдылық пен парасаттылықтың белгісі. Ислам адамды дүниеден бездірмейді, керісінше, дүниені ақыретке дайындық құралы ретінде пайдалануға үйретеді.
• Ақыретке сену — адамды әділдікке, жауапкершілікке және жақсылыққа бастайтын күш. Бұл сенім қоғамда әділеттілік пен мейірімнің орнығуына ықпал етеді.