Аль-Кияма сүрөсү — Аят 20

1. Аяттагы түшүндүрүүнү талап кылган сөздөр:

• كَلَّا (калла): «Жок, андай эмес!» — деген маанидеги кайтаруу жана тыюу сөзү. Мурунку айтылган жалган ойду четке кагуу үчүн колдонулат.
• بَلْ (бал): «Тескерисинче, такыр башкача» — деген маанидеги өтмө сөз.
• تُحِبُّونَ (тухиббун): «Силер жакшы көрөсүздөр, сүйөсүздөр» — «хабба» (сүйүү) тамырынан алынган этиш.
• الْعَاجِلَةَ (аль-ажила): «Тез өтүп кетүүчү нерсе» — бүл дүйнөнүн жашоосун, дүнүйө жашоосун билдирет. Ал «ахира» (акырет) сөзүнүн тескери маанисинде келет.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Мына аятта Аллах Таала адамдарга кайрылып, алардын акыретти жокко чыгаруу жөнүндөгү ойлорун четке кагат. Алар өлгөндөн кийин кайра тирилүү болбойт деп ойлошот, бирок бул туура эмес. Чындыгында алардын мындай ойго келишинин негизги себеби — бүл дүйнөнүн тез өтүп кетүүчү жашоосун жана анын кооздук-жыргалдарын ашыкча жакшы көрүшү. Алар дүнүйөнүн убактылуу ырахатына берилип, акыреттин түбөлүк жыргалчылыгын унутуп калышкан. Бирок аларды алгач жоктон жараткан Аллах аларды өлгөндөн кийин кайра тирилтүүгө да кудуреттүү экенин ойлонушу керек эле. Демек, алардын акыретти четке кагуусу акыл-эстин далилине эмес, болгону дүйнөгө болгон ашыкча берилүүсүнөн улам келип чыккан.

1. Аяттан алынуучу пайдалар жана насааттар:

• Дүйнөнүн убактылуу экенин түшүнүү: Бул аят бизге дүнүйө жашоосунун тез өтүп кетүүчү, убактылуу нерсе экенин эскертет. Ага ашыкча берилип кетүү адамды акыреттен алыстатат.
• Акыретке даярдык кылуу: Ислам дини бизди бүл дүйнөнү гана эмес, акыретти да ойлоп, ага жакшылык иштер менен даярдык кылууга чакырат.
• Аллахтын кудуретин ойлонуу: Бизди жоктон жараткан Аллах өлгөндөн кийин кайра тирилтүүгө да жөндөмдүү. Бул чындыкты ойлонуу ыйманды бекемдейт.
• Дүйнөгө болгон сүйүүнү тең салмактоо: Дүйнөнү жакшы көрүү жаман эмес, бирок ал акыретти унутууга алып барбашы керек. Тең салмактуу жашоо — ыймандуу адамдын жолу.
• Курандын акылга чакырыгы: Куран бизди ойлонууга, акыйкатты издөөгө чакырат. Ал эч качан зордук-зомбулукка же негизсиз нерсеге үндөбөйт, тескерисинче, акыл-эс менен ыйманга жетүүнү каалайт.

Бул аят аркылуу биз Аллахтын сөзүнүн тереңдигин, анын адамдын жүрөгүнө таасир этүүчү күчүн сезебиз. Ислам — бул дүйнө менен акыретти тең салмакта кармоону үйрөткөн, адамды жакшылыкка, ойлонууга жана Аллахка жакындашууга чакырган ыймандуу жашоонун жолу.