Qiyoma surasi — Oyat 4

Kalimalarning ma'nolari:

• بَلَىٰ – Yo'q, aksincha (inkorni rad etish uchun kelgan tasdiq so'zi).
• قَادِرِينَ – Qodir bo'lgan holimizda (biz qodirmiz).
• نُسَوِّيَ – Tiklaymiz, tekislaymiz, to'g'rilaymiz, o'xshash qilib qaytaramiz.
• بَنَانَهُ – Uning barmoq uchlari (barmoqlari).

Tafsir:

Alloh taolo ushbu oyatda insonning o'limdan keyin qayta tirilishiga shubha qilgan kimsaga javob bermoqda. U kishi: "O'lganimizdan keyin chirib, tuproqqa aylangan suyaklarimizni kim qayta tiklay oladi?" deb o'ylaydi. Alloh taolo bu savolga "Balki" (Yo'q, aksincha) deb javob beradi va o'z qudratini bayon qiladi.

Alloh taolo nafaqat suyaklarni jamlashga, balki insonning barmoq uchlarini ham xuddi avvalgidek, mukammal va bir-biriga mos holda qayta yaratishga qodirdir. Barmoq uchlari inson tanasining eng nozik va murakkab a'zolaridan biri bo'lib, ulardagi har bir egri-bugri chiziq, har bir iz insonning o'ziga xos belgisidir. Alloh ularni qayta tiklashga qodir ekan, albatta butun tanani qayta tiriltirishga ham qodirdir.

Bu oyatda Alloh taoloning qudrati haqida chuqur bir ma'no bor: inson o'z barmoq uchlarining har biridagi nozik tuzilishni, ulardagi minglab nerv tolalari va qon tomirlarini o'ylab ko'rsin. Bu qadar murakkab va nozik a'zolarni yaratgan Zot, ularni o'limdan keyin yana qayta tiklashga albatta qodirdir.

Foydalar:

1. Ushbu oyat mo'minlarga qayta tirilish haqidagi ishonchni mustahkamlaydi. Allohning qudrati cheksizdir – U insonni avvaldan yo'qdan bor qilgan Zot, uni qayta tiriltirishga ham qodirdir.
2. Inson o'z tanasining tuzilishiga nazar solib, Allohning buyuk qudratini his qilishi va Unga bo'lgan iymonini kuchaytirishi lozim. Barmoq uchlaridagi nozik naqshlar – bu Allohning hikmatiga dalildir.
3. Qayta tirilishga ishonish insonni bu dunyoda mas'uliyatli bo'lishga, gunohlardan saqlanishga va yaxshi amallar qilishga undaydi. Chunki u biladiki, har bir amali uchun hisob-kitob qilinadi.
4. Allohning qudrati haqida fikr yuritish inson qalbini poklaydi, uni dunyoviy mashg'ulotlardan olib, oxiratga tayyorgarlik ko'rishga chorlaydi.