Qiyoma surasi — Oyat 5

Kalimalarning ma'nolari:

• Yufajira: Fojir bo‘lish, gunoh va itoatsizlikda davom etish.
• Amamahu: Uning oldida, kelajakda, ya’ni qiyomat va hisob-kitob oldida.

Tafsir:

Inson o‘zining qayta tirilishini inkor etish orqali, aslida, kelajakda ham gunoh va fojirlikda davom etishni xohlaydi. U o‘zining bu inkorini bahona qilib, hech qanday to‘sqinliksiz, erkin holda gunoh ishlarni qilishni maqsad qiladi. Ya’ni, u qiyomatni, hisob-kitobni va jazoni rad etish orqali o‘zining nafsiy istaklariga ergashib, fojir hayot kechirishni davom ettirmoqchi bo‘ladi. Bu o‘rinda Alloh taolo insonning bu holatini qoralab, uning qiyomatni inkor etishi haqiqatni bilmaslikdan emas, balki o‘z gunohlarini davom ettirish istagidan kelib chiqqanini bayon qilmoqda. U qiyomat soati qachon bo‘lishini masxara bilan so‘raydi, chunki u o‘sha kunni haqiqat deb hisoblamaydi va o‘zining bu inkori bilan gunohlariga davom etishni xohlaydi.

Foydalar:

1. Ushbu oyat insonning nafsiy istaklari uning aqlini qanday qamrab olishini va haqiqatni inkor etishiga sabab bo‘lishini ko‘rsatadi. Bu esa mo‘min kishi uchun o‘z nafsini nazorat qilish va gunohlardan saqlanishda ogohlantirishdir.
2. Qiyomatga ishonish insonni gunohlardan saqlaydigan eng kuchli to‘siqdir. Kimki qiyomatga chin dildan ishonsa, u o‘z amallarini nazorat qiladi va fojirlikdan uzoqlashadi.
3. Insonning gunohga moyilligi uning e’tiqodiga ham ta’sir qiladi. Shuning uchun e’tiqodni to‘g‘rilash va ilmiy asoslarni mustahkamlash insonni ham dunyoda, ham oxiratda saodatga olib boradi.
4. Bu oyat mo‘minlarga qiyomat kuniga tayyorgarlik ko‘rish, yaxshi amallar qilish va gunohlardan tavba qilishda g‘ayratli bo‘lishni o‘rgatadi. Chunki qiyomat haqidagi har bir eslatma insonni to‘g‘ri yo‘lga boshlaydi.