Qiyoma surasi — Oyat 3

Kalima ma'nolari:

• Ayahsab – o'ylaydimi, hisoblaydimi?
• Al-lan najma'a – biz yig'masligimizni (aslo yig'a olmasligimizni).
• Izamahu – uning suyaklarini.

Tafsir:

Bu oyatda Alloh taolo insonning oxiratni, qiyomat kunini va qayta tirilishni inkor etishiga javob beradi. Inson o'z aqli bilan o'ylaydiki, u o'lib, suyaklari chirib, tuproqqa aylanganidan keyin Alloh uni qayta tiriltira olmaydi, deb gumon qiladi. U kuch-qudrati cheklangan mavjudot sifatida o'z o'lchovi bilan Allohning qudratini o'lchamoqchi bo'ladi. Holbuki, Alloh taolo suyaklarni avvaldan yaratgan Zotdir. Uning qudrati uchun suyaklarni qayta yig'ish, ularni asl holiga keltirish hech qanday qiyinchilik tug'dirmaydi. Bu oyatda kofir insonning bu gumoni noto'g'riligi, balki Allohning qudrati har narsaga yetishini ta'kidlanadi. Inson o'limidan keyin ham, uning suyaklari qayerda bo'lmasin, parchalangan bo'lmasin, Alloh ularni birlashtirib, qayta tiriltiradi. Bu – Allohning va'dasidir va U va'dasini albatta amalga oshiradi.

Foydalar:

1. Ushbu oyat mo'minlarga qiyomat kuniga ishonch va qat'iy e'tiqod bag'ishlaydi. Chunki Allohning qudrati cheksizdir va U o'liklarni tiriltirishga qodirdir.
2. Inson o'z aqli bilan Allohning qudratini cheklab qo'ymasligi kerak. Alloh har narsaga qodir ekanini bilish insonni kamtarlikka va Unga bo'lgan ishonchni mustahkamlashga yetaklaydi.
3. Bu oyat insonni o'limdan keyingi hayotga tayyorgarlik ko'rishga, yaxshi amallar qilishga va gunohlardan saqlanishga chorlaydi. Qayta tirilish haqiqat ekanini bilgan kishi bu hayotni bema'ni o'tkazmaydi.
4. Allohning suyaklarni yig'ish qudrati haqida fikr yuritish inson qalbida Allohga bo'lgan hayrat va muhabbatni oshiradi. Chunki Uning yaratish san'ati va hikmati benihoyat buyukdir.