سوره نبأ — آیه 5

معانی کلمات:

• ثُمَّ: حرف عطف برای ترتیب زمانی یا رتبهای؛ در اینجا برای تأکید و تهدید بیشتر آمده است.
• کَلَّا: حرف ردع و زجر است؛ یعنی چنین نیست که آنها گمان میکنند، بلکه بدانند.
• سَیَعْلَمُونَ: به زودی خواهند دانست (علم قطعی و یقینی).

تفسیر آیه:

خداوند متعال پس از بیان تهدید در آیه قبل، دوباره با تأکید بیشتر میفرماید: «باز هم چنین نیست که مشرکان میپندارند؛ به زودی خواهند دانست.» این جمله تهدیدی شدید و وعیدی قطعی برای کسانی است که اخبار قیامت و رستاخیز را تکذیب میکنند و به پیامبر اسلام صلیاللهعلیهوسلم و قرآن کریم ایمان نمیآورند.

این تکرار برای آن است که آنها بدانند عاقبت کارشان حتمی است و هیچ راه گریزی از آن ندارند. آنها در روز قیامت به طور یقینی خواهند فهمید که آنچه را انکار میکردند حق بوده است و سزای تکذیب خود را خواهند دید. این آیه به روشنی بیان میکند که علم و آگاهی حقیقی در آن روز برایشان حاصل میشود، اما سودی برایشان نخواهد داشت، زیرا ایمان آوردن پس از مشاهده عذاب، پذیرفته نیست.

فواید و پیامهای آیه:

1. هشدار به غافلان: این آیه به انسانها هشدار میدهد که از تکذیب حقایق الهی دست بردارند و پیش از فرا رسیدن روزی که علم و یقین سودی ندارد، به فکر اصلاح خود باشند.
2. عدالت الهی: تأکید بر «سَیَعْلَمُونَ» نشان میدهد که خداوند عادل است و هیچ عمل و گفتاری بدون پاداش یا کیفر نمیماند.
3. امید برای مؤمنان: مؤمنان با شنیدن این تهدیدها، دلگرم میشوند که حقطلبی آنها بیهوده نیست و خداوند سرانجام باطل را نابود و حق را پیروز میکند.
4. اهمیت ایمان آوردن در دنیا: انسان باید در همین دنیا با دیده عبرت و خرد به نشانههای الهی بنگرد و ایمان آورد، نه آنکه منتظر دیدن عذاب باشد که آن زمان ایمان سودی ندارد.