Naziat surəsi — Ayə 16

1) Bəzi sözlərin izahı:

• إِذْ (iz): “O zaman ki”, “o vaxt ki” mənasındadır. Burada Allahın Musaya (əleyhissəlam) müraciət etdiyi vaxt nəzərdə tutulur.
• نَادَاهُ (nādāhu): “Onu çağırdı”, “ona səsləndi” deməkdir. Yəni Allah Öz peyğəmbəri Musaya müraciət etdi.
• رَبُّهُ (rabbuhu): “Onun Rəbbi”, yəni Musanı yaradan, tərbiyə edən və qoruyan Allah.
• الْوَادِ (əl-vādi): “Vadi”, “dərə” mənasındadır.
• الْمُقَدَّسِ (əl-muqaddas): “Müqəddəs”, “pak”, “təmiz”, “bərəkətli” deməkdir.
• طُوًى (Ṭuvā): Sina yarımadasında yerləşən müqəddəs vadinin adıdır.

2) Ayənin təfsiri:

Bu ayə Allahın Musaya (əleyhissəlam) necə müraciət etdiyini xatırladır. Allah Öz peyğəmbərini müqəddəs, pak və bərəkətli olan “Tuva” vadisində çağırdı. Bu çağırış adi bir səslənmə deyildi; bu, Rəbbin Öz qulu ilə danışması, ona vəhy nazil etməsi və onu böyük bir missiya üçün hazırlaması idi.

Bu müqəddəs çağırışdan sonra Allah Musaya buyurdu ki, Firona getsin, çünki Firon həddi aşmış, küfr və zülmdə çox irəli getmişdi. Musaya tapşırıldı ki, Firona yumşaq və müdrik bir dillə müraciət etsin: “Sən nəfsini qüsurlardan təmizləmək, imanla bəzəmək istəyirsənmi? Mən səni Rəbbinin yoluna yönəldim ki, Ona qarşı təqvalı olasan və qorxasan?”

Bu ayə göstərir ki, Allah istədiyi qulunu seçir, onu müqəddəs yerlərdə çağırır və böyük vəzifələrə hazırlayır. Həmçinin burada dəvətin əsası – insanı təmizliyə, imana və Allaha itaətə yönəltmək – açıq şəkildə görünür. Bu, hər bir mömin üçün də bir dərsdir: Allahın çağırışına qulaq asmaq, Onun yolunda təmizlənmək və haqqa yönəlmək ən böyük uğurdur.

3) Dəvət və təşviq:

Allahın Musaya müqəddəs vadidə səslənməsi bizə göstərir ki, Rəbbimiz bizə də hər an yaxındır və bizi haqqa çağırır. O, bizi bağışlamağa, təmizlənməyə və Özünə yönəlməyə dəvət edir. Gəlin bu çağırışa qulaq asaq, qəlbimizi imanla bəzəyək və Allahın razılığını qazanmağa çalışaq. Çünki ən böyük şərəf – Rəbbimizin bizi sevməsi və yoluna yönəltməsidir.