سوره انفال — آیه 17

معانی کلمات:

• فَلَمْ تَقْتُلُوهُمْ: شما آنان را نکشتید (به نیروی خودتان).
• وَما رَمَیْتَ: و تو (ای پیامبر) نیفکندی (آن مشت خاک و ریگ را).
• وَلِیُبْلِیَ: و تا آزمایش کند (یا نعمت دهد).
• بَلاءً حَسَناً: آزمایشی نیکو (یا نعمتی شایسته).

تفسیر آیه:

ای مؤمنان! در روز بدر، شما کافران را به نیروی خودتان نکشتید؛ بلکه خداوند آنان را کشت، زیرا او شما را یاری کرد و پیروزی را نصیبتان ساخت. و ای پیامبر! هنگامی که مشتی خاک و ریگ به سوی دشمن افکندی، این تو نبودی که افکندی؛ بلکه خداوند آن را به چشمان آنان رساند و همه را کور ساخت، به گونهای که هیچ انسانی قادر به چنین کاری نیست. این همه برای آن بود که خداوند مؤمنان را با این نعمت بزرگ (پیروزی و غنیمت) بیازماید و به آنان پاداشی نیکو در دنیا (غنیمت) و در آخرت (بهشت) عطا کند. همانا خداوند شنوای دعاهای شما و دانای به نیّتها و اعمال شماست.

فواید و پیامهای آیه:

1. توحید در نصرت: پیروزیها و شکستها تنها به دست خداست؛ مؤمن باید در همه حال به خدا توکل کند و بداند که قدرت حقیقی از آنِ اوست.
2. تواضع در برابر خدا: حتی اعمال نیک انسان، مانند جهاد و رمی، به توفیق الهی انجام میشود؛ پس نباید به خود ببالد، بلکه باید شکرگزار خدا باشد.
3. آزمایش الهی: نعمتها و سختیها وسیلهای برای آزمون ایمان و شکرشکنی بندگان است؛ مؤمن باید در هر حال رضایت خدا را بجوید.
4. امید و دلگرمی: خداوند با وجود ضعف و کمی تعداد مؤمنان، آنان را یاری میکند؛ این آیه مایه امیدواری مسلمانان در همه اعصار است که اگر بر حق باشند، خداوند نصرت خود را شامل حالشان میگرداند.