Аль-Анфаль сүресі — Аят 17

1. Сөздердің мағынасы:

• فَلَمْ تَقْتُلُوهُمْ – «Сендер оларды өлтірмедіңдер»: яғни сендердің күш-қуаттарыңмен, өз қабілеттеріңмен жеңіске жетпедіңдер.
• وَلَٰكِنَّ اللَّهَ قَتَلَهُمْ – «Бірақ оларды Аллаһ өлтірді»: жеңіс Аллаһтың көмегімен болды.
• وَمَا رَمَيْتَ إِذْ رَمَيْتَ – «Сен (уа, Мұхаммед) лақтырған кезде лақтырмадың»: яғни сенің лақтырған топырағың өз күшіңмен жетпеді.
• وَلَٰكِنَّ اللَّهَ رَمَىٰ – «Бірақ Аллаһ лақтырды»: Аллаһ сол топырақты жаулардың көздеріне жеткізді.
• وَلِيُبْلِيَ الْمُؤْمِنِينَ مِنْهُ بَلَاءً حَسَنًا – «Мүміндерді өзінен жақсы сынақпен сынау үшін»: мұнда «иблә» – жақсылық беру, игілікке бөлеу мағынасында.
• إِنَّ اللَّهَ سَمِيعٌ عَلِيمٌ – «Шын мәнінде Аллаһ – Естуші, Білуші»: Аллаһ сендердің дұғаларыңды да, айтқандарыңды да естиді, ниеттеріңді де біледі.

1. Аяттың тәпсірі:

Уа, мүміндер! Бадр шайқасында сендер өз күштеріңмен, өз қаһармандықтарыңмен мұшріктерді жеңген жоқсыңдар. Сендердің саныңдар да, қару-жарақтарың да аз еді. Оларды жеңуге Аллаһ көмектесті, жеңіс Аллаһтың қолдауымен келді. Сол сияқты, уа, Пайғамбар, сен жауларға қарай топырақ лақтырған кезде, ол лақтыру сенің өз күшіңмен болған жоқ – Аллаһ сол топырақты жау әскерінің көздеріне жеткізіп, олардың әрбір көзін соқыр етті. Адам баласының мұндай әскерге қарсы тұрып, бір уыс топырақты бүкіл жаудың көзіне тигізуі мүмкін емес еді. Бұл – Аллаһтың құдіретінің көрінісі.

Аллаһ бұл жеңісті мүміндерге жақсылық ретінде берді: оларды жауларына қарсы жеңіске жеткізіп, дүниеде олжаға, ақыретте жәннатқа бөлеу үшін. Бұл – Аллаһтың мүміндерге деген ерекше нығметі, сондықтан олар Аллаһқа шүкір етулері керек. Шын мәнінде Аллаһ – сендердің дұғаларыңды да, айтқан сөздеріңді де еститін, жасырған да, жариялаған да барлық істеріңді білетін, сондай-ақ құлдарының игілігіне не жарық екенін толық білетін Құдай.

1. Аяттан алынатын пайдалар:

• Жеңіс пен табыс тек Аллаһтың көмегімен келеді. Адам өз күшіне, санына, қаруына ғана сеніп қалмауы керек, Аллаһқа тәуекел етуі қажет.
• Аллаһ мүміндерге әрқашан жақсылықты қалайды. Қиындықтар мен сынақтардың астарында да жақсылық пен даналық бар.
• Пайғамбарға (с.а.с.) деген құрмет пен сенім – оның әрекеттерінің артында Аллаһтың құдіреті тұрғанын мойындау.
• Аллаһ – Естуші және Білуші. Ол құлдарының дұғаларын естиді, ниеттерін біледі. Сондықтан мүмін Аллаһқа шын жүректен дұға етіп, жақсы ниетпен амал қылуы керек.
• Жеңіс пен нығметке шүкір ету – мүміннің парызы. Аллаһ берген игіліктерді мойындап, Оған мадақ айту адамды одан әрі жақсылыққа жетелейді.
• Бұл аят мүміндердің жүрегіне сенімділік пен үміт ұялатады: егер Аллаһ қолдаса, аз топ көп топты жеңе алады. Бұл – Исламның күші мен Аллаһтың уәдесінің шындығын көрсететін ұлы дәлел.