سوره انفال — آيت 17

1) ڪجهه لفظن جي معنيٰ:

• فَلَمْ تَقْتُلُوهُمْ: پوءِ اوھان انھن کي قتل نه ڪيو.
• وَلَٰكِنَّ اللَّهَ قَتَلَهُمْ: پر الله ئي انھن کي قتل ڪيو.
• وَمَا رَمَيْتَ: ۽ نه تو اڇلايو (اي پيغمبر).
• إِذْ رَمَيْتَ: جڏھن تو اڇلايو.
• وَلَٰكِنَّ اللَّهَ رَمَىٰ: پر الله ئي اڇلايو.
• وَلِيُبْلِيَ: ۽ ته آزمائي/انعام ڏئي.
• بَلَاءً حَسَنًا: سٺو انعام/سٺي آزمائش.
• سَمِيعٌ: ٻڌندڙ.
• عَلِيمٌ: ڄاڻندڙ.

2) تفسير:

اي مؤمنو! بدر جي ميدان ۾ اوھان پنھنجي طاقت ۽ قوت سان مشرڪن کي قتل نه ڪيو، بلڪه الله تعاليٰ پنھنجي مدد ۽ نصرت سان انھن کي قتل ڪيو. ۽ اي نبي! جڏھن تو مٽيءَ جا ڪنڪ اڇلايا، تڏھن حقيقت ۾ تو اڇلايا ئي نه، بلڪه الله تعاليٰ اڇلايا، ۽ انھن ڪنڪن کي مشرڪن جي اکين تائين پھچايو. اھو سڀ ڪجهه ھن لاءِ ٿيو ته الله تعاليٰ مؤمنن کي سٺو انعام ڏئي ۽ انھن تي پنھنجي نعمت جو مظاهرو ڪري، ته جيئن اھي شڪر ادا ڪن. بيشڪ الله تعاليٰ اوھان جي دعائن ۽ ڳالھين کي ٻڌندڙ آھي، ۽ اوھان جي نيتن ۽ عملن کي چڱي طرح ڄاڻندڙ آھي.

3) فائدا:

• ھن آيت مان معلوم ٿئي ٿو ته ڪاميابي ۽ فتح رڳو انسان جي طاقت ۽ قوت تي نه آھي، بلڪه الله تعاليٰ جي مدد ۽ نصرت سان آھي. ان ڪري مؤمن کي گھرجي ته ھر ڪم ۾ الله تي ڀروسو رکي ۽ ان کان مدد گھري.
• الله تعاليٰ پنھنجي مؤمن ٻانھن کي مختلف طريقن سان آزمائي ٿو ۽ انھن کي سٺا انعام ۽ نعمتون عطا ڪري ٿو، ته جيئن اھي شڪرگذار بڻجن.
• الله تعاليٰ پنھنجي ٻانھن جي دعائن ۽ ڳالھين کي ٻڌندڙ ۽ انھن جي نيتن ۽ عملن کي ڄاڻندڙ آھي، ان ڪري مؤمن کي گھرجي ته ھميشه سچي نيت سان الله کي سڏي ۽ نيڪ عمل ڪري.
• ھي آيت مؤمنن کي ترغيب ڏئي ٿي ته اھي الله جي وعدي تي يقين رکن ۽ مشڪلاتن ۾ صبر ڪن، ڇاڪاڻ ته الله تعاليٰ پنھنجي مؤمن ٻانھن سان گڏ آھي ۽ انھن کي ڪڏھن به اڪيلو نه ڇڏيندو.