Sure Enfâl — Ayet 63

Kelime Anlamları:

• Elfe: Birleştirdi, kaynaştırdı, uyum sağlattı.
• Kulûb: Kalpler.
• Azîz: Üstün ve galip olan, hiçbir şeyin kendisine karşı koyamayacağı kudret sahibi.
• Hakîm: Her işi bir hikmet ve gaye ile yapan, yerli yerince takdir eden.

Tefsir:

Bu âyet, İslâm kardeşliğinin en büyük mucizelerinden birini gözler önüne seriyor. Allah Teâlâ, Peygamber Efendimiz'i (s.a.v.) ve onunla birlikte hicret eden müminleri, Medine'deki Ensar'la (ev sahibi olan Müslümanlarla) kardeş kıldı. Oysa bu topluluklar, İslâm'dan önce yıllarca birbirleriyle kanlı savaşlar yapmış, aralarında derin düşmanlıklar ve kinler birikmişti. Evs ve Hazrec kabileleri, nesiller boyu süren çatışmaların içindeydi.

İşte Allah, bu âyette o büyük dönüşümü hatırlatıyor: "Ve onların kalplerini birbirine ısındırdı, kaynaştırdı." Bu, sıradan bir barış değil; kalplerin derinliklerinde kök salan sevgi, güven ve kardeşlik bağıdır.

Sonra Allah, Peygamberimize (s.a.v.) ve ümmetine unutulmaz bir ders veriyor: "Eğer yeryüzünde ne varsa hepsini harcasaydın, yine de onların kalplerini birleştiremezdin." Bu ifade, beşerî imkânların, paranın, siyasetin, diplomasinin bu işi asla başaramayacağını kesin bir dille ifade eder. Çünkü kalplerin anahtarı yalnızca Allah'ın elindedir. O, dilediği kalbi yumuşatır, dilediği kalbi birbirine yaklaştırır.

"Fakat Allah onların arasını birleştirdi." Bu, Allah'ın kudretinin bir tecellisidir. İman, bu kalpleri öyle bir kaynaştırdı ki, dünün düşmanları bugün birbirlerini canlarından aziz bildiler. Bu, İslâm'ın getirdiği en büyük inkılâplardan biridir: Irk, kabile, soy sop üstünlüğünü kaldırıp yerine takvayı ve kardeşliği koydu.

Âyet, "Şüphesiz O, Azîz'dir, Hakîm'dir" diyerek sona eriyor. Yani Allah, her şeye galip gelen, hiçbir gücün engelleyemeyeceği bir kudret sahibidir. O, Hakîm'dir; yani yaptığı her işi bir hikmetle yapar. Kalpleri birleştirmesi de O'nun hikmetinin ve kudretinin bir sonucudur.

Sevgili kardeşlerim, bu âyet bize şunu öğretiyor: Toplumları ayakta tutan, birlik ve beraberliği sağlayan en güçlü bağ, iman bağıdır. Para, makam, menfaat bir toplumu geçici olarak bir arada tutabilir; ama asıl kalıcı olan, Allah'ın kalplere yerleştirdiği muhabbettir. Bizler de bugün aramızdaki ayrılıkları gidermek, kalplerimizi birleştirmek istiyorsak, önce Allah'a yönelmeli, O'nun kitabına ve Resulü'nün sünnetine sarılmalıyız. Çünkü birliğin ve kardeşliğin gerçek sahibi Allah'tır. O, dilediği zaman düşman kalpleri bile dost eder. Öyleyse bizler de bu büyük nimetin kıymetini bilelim, aramıza girmek isteyen fitnelere fırsat vermeyelim ve kardeşliğimizi her şeyin üstünde tutalım.