سوره عبس — آیه 20

معانی کلمات:

• السَّبِیلَ: راه، مسیر.
• یَسَّرَهُ: آن را آسان و هموار کرد.

تفسیر آیه:

خداوند متعال پس از آنکه مراحل آفرینش انسان را بیان کرد، در این آیه به نعمت دیگری اشاره میفرماید: «سپس راه را برای او آسان کرد.» این جمله اشاره به دو معنا دارد: نخست اینکه خداوند خروج جنین را از رحم مادر آسان گردانید و او را در مسیر تولد یاری داد. دوم اینکه خداوند راه خیر و شر، راه هدایت و گمراهی را برای انسان روشن و آشکار ساخت و او را موجودی مختار قرار داد که بتواند با عقل و فطرت خود، راه درست را برگزیند. این تسهیل راه، نشانهی لطف و رحمت الهی است که انسان را در انتخاب مسیر زندگی سرگردان و بیهوده رها نکرده است.

فواید و پیامهای آیه:

1. خداوند نه تنها انسان را آفریده، بلکه او را در مسیر زندگی تنها نگذاشته و راه را برایش روشن و هموار کرده است؛ این نشانهی محبت و عنایت ویژهی پروردگار به بندگان است.
2. انسان موجودی مختار و مسئول است و خداوند با بیان راه خیر و شر، او را در برابر انتخابهایش مسئول قرار داده است؛ این خود افتخاری برای انسان است که میتواند با ارادهی خود به سوی کمال حرکت کند.
3. این آیه ما را به شکرگزاری دعوت میکند؛ چرا که اگر خداوند راه را برای ما آسان نمیکرد، هرگز نمیتوانستیم به سعادت و رستگاری دست یابیم.
4. شناخت راه و انتخاب آن، نیازمند تلاش و همت است؛ خداوند راه را هموار کرده، اما پیمودن آن بر عهدهی خود ماست. این درس بزرگی است که انسان باید با توکل بر خدا و استفاده از عقل و فطرت، بهترین مسیر را برگزیند و در آن استقامت ورزد.