سوره عبس — آیه 19

معانی کلمات:

• نُطفه: آب کم و ناچیز (منی) که آفرینش انسان از آن آغاز میشود.
• قَدَّرَهُ: او را اندازهگیری و ساماندهی کرد؛ یعنی مراحل آفرینش او را به ترتیب و با نظم معین قرار داد.

تفسیر آیه:

خداوند متعال در این آیه به بیان چگونگی آفرینش انسان پرداخته و او را سرزنش میکند که چرا نسبت به پروردگارش ناسپاس و کافر است. او انسان را از یک قطره آب پست و ناچیز (نطفه) آفرید و سپس او را به تدریج و مرحله به مرحله شکل داد و اندازهگیری کرد. به این صورت که نطفه را به خون بسته (علقه)، سپس به پارهگوشت (مضغه)، و بعد استخوانها و گوشت و در نهایت به صورت کامل و متعادل درآورد. این آفرینشِ تدریجی و منظم، نشاندهنده قدرت بیپایان خداوند است که از یک قطره کوچک، انسانی کامل با اعضا و جوارح مختلف و ویژگیهای گوناگون خلق میکند. بنابراین، انسانی که چنین آفرینش شگفتانگیزی دارد، نباید نسبت به خالق خود کفران کند و از فرمانهای او سرپیچی نماید.

فواید و درسهای آیه:

1. شناخت عظمت خداوند: تأمل در آفرینش انسان از نطفهای ناچیز، انسان را به عظمت و قدرت خداوند رهنمون میشود و ایمان او را تقویت میکند.
2. تواضع و فروتنی: انسان با دیدن سرآغاز خلقت خود (قطرهای ناچیز)، نباید تکبر ورزد و خود را بزرگ بپندارد، بلکه باید در برابر خالق خویش خاشع و فروتن باشد.
3. شکرگزاری: این آیه انسان را به شکرگذاری در برابر نعمتهای بیشمار خداوند فرا میخواند، چرا که او را از هیچ و پست، به موجودی کامل و ارزشمند تبدیل کرده است.
4. ایمان به معاد: همان خدایی که توانست انسان را از نطفه بیافریند و مراحل رشد را به او بدهد، قطعاً بر زنده کردن دوباره او پس از مرگ نیز تواناست.