سوره عبس — آیه 33

معانی کلمات:

• الصَّاخَّةُ: صیحه و فریاد عظیم روز قیامت؛ به این دلیل «صاخّه» نامیده شده که چنان در گوشها صدا میاندازد که نزدیک است آنها را کر کند. این همان نفخه دوم (دمیدن در صور برای زنده شدن مردگان) است.

تفسیر آیه:

خداوند متعال در این آیه میفرماید: «پس هنگامی که آن صیحه عظیم و کرکننده فرا رسد» — یعنی آن فریاد هولناک روز قیامت که همه انسانها را از قبرها برمیانگیزد و چنان در گوشها طنین میاندازد که گویی شنوایی را از کار میاندازد. این صیحه، همان نفخه دوم اسرافیل است که پس از آن، تمام خلایق برای حساب و جزا زنده میشوند و در پیشگاه پروردگار حاضر میگردند. در آن روز، چنان هول و هراسی همه را فرا میگیرد که هر کس تنها به فکر نجات خویش است و از نزدیکترین خویشاوندان خود نیز غافل میشود؛ آنچنان که از برادر، مادر، پدر، همسر و فرزندانش میگریزد، زیرا هر کدام از آنان در آن روز گرفتار کاری بس بزرگ و مهم هستند که او را از توجه به دیگران بازمیدارد.

فواید و درسهای آیه:

• یادآوری روز قیامت و هولهای آن، انسان را از غفلت و سرگرمی به دنیا بازمیدارد و او را به آمادگی برای آن روز بزرگ ترغیب میکند.
• این آیه نشان میدهد که در آن روز، هیچ پیوند و نسبی سودی ندارد و تنها ایمان و عمل صالح نجاتبخش است؛ پس باید امروز برای آن روز توشه برداریم.
• شناخت عظمت و سختی آن روز، مؤمن را به پناه بردن به رحمت الهی و پیروی از راه پیامبران وادار میکند و محبت به خدا و رسول را در دل او زنده میسازد.
• این هشدار قرآنی، دعوتی است به تقوا و پرهیزکاری تا انسان در سایهسار ایمان، از وحشت آن روز در امان بماند و به سعادت ابدی دست یابد.