Təkvir surəsi — Ayə 17

Söz izahı:

• وَاللَّيْلِ — "gecə" deməkdir; and içmək üçün qeyd olunub.
• عَسْعَسَ — bu söz ərəb dilində iki məna daşıyır: gecənin qaranlığının düşməsi, yəni gecənin başlaması və gecənin getməsi, yəni sübhün yaxınlaşması. Hər iki məna təfsirçilər tərəfindən qeyd olunub.

Ayənin təfsiri:

Uca Allah bu ayədə gecəyə and içir — o gecəyə ki, qaranlığı ilə gəlir, yer üzünü örtür və hər şeyi sakitliyə qərq edir. Bu and, Allahın qüdrətinin və hikmətinin əlamətlərindən birinə diqqət çəkmək üçündür.

Bəzi alimlər buradakı "əssə'sə" sözünü gecənin başlaması, digərləri isə gecənin sona çatması, sübhə doğru getməsi kimi izah ediblər. Hər iki halda məna gözəldir: gecə Allahın yaratdığı bir ayədir — onun gəlişi də, getməsi də Allahın əmri ilədir.

Bu andın ardınca gələn ayələrdə Allah sübhə də and içir və buyurur ki, Quran şərəfli bir elçinin — Cəbrail (ə.s.) — vasitəsilə nazil edilmişdir. Beləliklə, gecənin qaranlığı və sübhün işığı bir-birini əvəz etdiyi kimi, haqq da batildən ayrılır, Quranın nuru da cəhalətin qaranlığını dağıdır.

Ey insan! Gecənin sakitliyində bir an dayan və düşün: səni əhatə edən bu qaranlığı yaradan, səhər açılanda isə onu işığa çevirən kimdir? Elə həmin Allah sənə Quranı da göndərib ki, qəlbinin qaranlığını nurla doldurasan. Gecə necə mütləq keçib gedirsə, çətinliklər də keçər; sübh necə mütləq doğursa, Allahın köməyi də möminlərə mütləq yetişər. Quranı oxu, onun nurunu qəlbində yandır — çünki o, sənin həm dünya gecəndə, həm də axirət səhərində yol göstərən işığındır.