Аль-Инфитар сүресі — Аят 17

1. Сөздердің мағынасы:

• وَمَا أَدْرَاكَ (уа мә әдрака): «Сені не хабардар етті?» немесе «Сен қайдан білесің?» деген мағынада. Бұл Аллаһтың пайғамбарына қарата айтқан сұрақ түріндегі сөзі, оның мақсаты — айтылып отырған нәрсенің ұлылығын, маңыздылығын және адам білімінің оған жете алмайтынын жеткізу.
• يَوْمُ الدِّينِ (йауму әд-дин): «Дін күні» — яғни қиямет күні, есеп беру күні, жаза мен сый күні. «Дін» сөзі бұл жерде «есеп», «жаза», «қайтарым» деген мағынаны білдіреді.

1. Аяттың тәпсірі:

Аллаһ Тағала бұл аятта қиямет күнінің ұлылығын, оның қаншалықты ауыр әрі қорқынышты екенін жеткізу үшін сұрақ қояды: «Сені қиямет күнінің не екенінен кім хабардар етті? Сен оның шын мәнін, оның ұлылығын қайдан білесің?»

Бұл сұрақ адам баласының сол күннің шындығын толық түсіне алмайтынын, оның қаншалықты қорқынышты әрі ұлы екенін ақыл-оймен де, қиялмен де жете түсіну мүмкін еместігін білдіреді. Сол күні ешкім ешкімге пайда бере алмайды, ешкім біреудің орнына жауап бере алмайды. Бүкіл билік, бүкіл үкім жалғыз Аллаһтың қолында болады. Оны ешкім жеңе алмайды, ешкім оған қарсы тұра алмайды, ешкім Онымен таласа алмайды. Ол күні әркім өз ісінің есебін береді, жақсылық жасаған жақсылығын, жамандық жасаған жамандығын көреді.

Осылайша Аллаһ Тағала бұл аят арқылы қиямет күнінің мән-маңызын ұлықтап, оның қаншалықты ауыр күн екенін адамзатқа ескертіп, оған дайындық жасауға шақырады.

1. Аяттан алынатын пайдалы ғибраттар:

• Қиямет күні — сөзсіз келетін шындық. Оны мойындау әрбір мұсылманның иманының бір бөлігі.
• Сол күннің ұлылығы мен қорқынышын ойлау адамды жақсылыққа ұмтылдырып, жамандықтан тыйылуға тәрбиелейді.
• Ешкім ешкімге көмектесе алмайтын сол күні жалғыз сенім — Аллаһқа сенім, жалғыз пана — Аллаһтың рақымы.
• Бұл дүниенің өтпелі екенін, ал ақыреттің мәңгілік екенін түсіну адамды дүниеқоңыздықтан сақтайды.
• Қиямет күніне иман келтіру адамды әділдікке, шынайылыққа және жауапкершілікке баулиды.
• Аллаһтың әділдігі мен құдіретін мойындау жүректі кішіпейілдікке, тәубеге және құлшылыққа жақындатады.
• Осындай аяттар арқылы Құран адамды ойлануға, өмірінің мәнін түсінуге және ақыретке дайындық жасауға шақырады.