İnfitar surəsi — Ayə 8

1) Bəzi kəlmələrin izahı:

• صُورَة — surət, görkəm, sima; canlının xarici görünüşü və quruluşu.
• رَكَّبَكَ — səni qurdu, səni birləşdirib düzəltdi; yəni üzvlərini, hissələrini bir-birinə uyğun şəkildə yerinə qoydu.
• مَا — burada "şə" mənasında işlənmiş ədatdır; "hansı ki" mənasını verir.

2) Ayənin təfsiri:

Ey insan! Səni yaradan Rəbbin sənə qarşı nə qədər mərhəmətlidir. O, səni yoxdan var etdi, bədənini düzgün və ahəngdar şəkildə qurdu, üzvlərini bir-birinə uyğunlaşdırdı. Sənə göz, qulaq, əl, ayaq və saysız-hesabsız nemətlər verdi. Sonra isə sənə istədiyi surəti seçdi — hansı görkəmdə istəsə, səni o şəkildə yaratdı.

Bu ayə insana xatırladır ki, onun bu gözəl görkəmi, bu sağlam bədəni təsadüfən meydana gəlməmişdir. Uca Allah hikməti ilə səni ən gözəl biçimdə yaratmışdır. O, səni heyvan surətində, eybəcər və ya qüsurlu bir şəkildə də yarada bilərdi, lakin sənə lütf edərək insan surətində, dik duran, düşünən və danışan bir varlıq kimi yaratdı.

Bəs o zaman bu qədər nemətə görə insan nə üçün qürurlanır, nə üçün Rəbbini unudur? Əgər insan öz bədəninə, öz gözəlliyinə və sağlamlığına bir az diqqətlə baxsa, görər ki, bunların hamısı Allahın sonsuz mərhəmətinin əlamətidir. Bu nemətlər insanı Allaha şükür etməyə, Ona yönəlməyə və Onun göstərdiyi yolda getməyə çağırır.

Allah-Təala hər bir insanı fərqli bir surətdə yaratmışdır. Heç bir insan digərinin eyni deyildir. Bu müxtəliflik Allahın qüdrətinin və hikmətinin açıq dəlilidir. Elə buna görə də insan öz görkəmi ilə lovğalanmamalı, başqalarına xor baxmamalıdır. Çünki bütün bunlar Allahın istəyi ilə olmuşdur və yalnız Ona məxsusdur.

Bu ayə həm də insanı düşünməyə dəvət edir: səni bu surətdə yaradan Allah, səni yenidən dirildə bilməzmi? Əgər O, səni yoxdan yaradıb ən gözəl şəkildə qurduysa, ölümdən sonra səni yenidən həyata qaytarmağa qadir deyildirmi? Əlbəttə, qadirdir. Bu isə insanı axirətə hazırlıq görməyə, yaxşı əməllər etməyə və Allahın razılığını qazanmağa təşviq edir.

3) Nəsihət:

Ey insan! Sənin bu gözəl surətin, bu sağlam bədənin Allahın sənə bəxş etdiyi ən böyük nemətlərdəndir. Bu nemətin qədrini bil, onu Allahın razılığı yolunda istifadə et. Səni yaradan Rəbbinə şükür et, Onun əmrlərinə tabe ol, qadağanlarından çəkin. Unutma ki, bu dünya müvəqqətidir, əsl həyat isə axirətdədir. Allahın sənə verdiyi bu surət və bu can, Onun sonsuz mərhəmətinin bir nişanəsidir. Gəl, bu nemətləri şükrə çevir, qəflətə yox!