سوره مطففین — آیه 12

معانی کلمات:

• مُعْتَدٍ: کسی که از حدود خداوند تجاوز کند و از مرزهای شرعی و اخلاقی فراتر رود.
• أَثِیمٍ: صیغه مبالغه از «آثم» به معنای کسی که بسیار گناهکار است و در گناه غرق شده باشد.

تفسیر آیه:

خداوند متعال در این آیه میفرماید: هیچکس روز جزا و وعده الهی را تکذیب نمیکند، مگر کسی که از حدود خداوند تجاوز کرده و در گناهان غوطهور است. چنین فردی به دلیل سرکشی و طغیانگری، و به سبب آنکه دلش با گناهان فراوان تیره و تار شده، حقایق را انکار میکند. وقتی آیات قرآن بر او خوانده میشود، آنها را افسانههای پیشینیان میخواند و از پذیرش حقیقت سرباز میزند. اما واقعیت آن است که این انکار، ریشهای در لجاجت و گناهکاری او دارد، نه در نادرستی حقایق قرآنی. چنین افرادی در قیامت از دیدار پروردگار محروم خواهند بود و وارد آتش دوزخ میشوند و به آنان گفته میشود: این همان عذابی است که آن را دروغ میانگاشتید.

فواید و پیامهای آیه:

• تکذیب حقایق الهی، ریشه در گناه و تجاوز از حدود خدا دارد؛ پس هرچه انسان از گناه دورتر باشد، پذیرش حق برای او آسانتر است.
• پاکی دل و دوری از معاصی، زمینهساز ایمان و تصدیق آیات الهی است.
• این آیه هشدار میدهد که گناهان، قلب را تیره میکنند تا جایی که انسان حتی حقایق روشن را انکار میکند؛ پس باید مراقب حال دل خود باشیم.
• محرومیت از دیدار خداوند در آخرت، بزرگترین عذاب برای گناهکاران است و مؤمنان به لطف الهی از این نعمت برخوردار خواهند شد.