İnşiqaq surəsi — Ayə 11

Sözlərin izahı:

• فَسَوْفَ: "ف" hərfi tə'qib və səbəb bildirir, "سَوْفَ" isə gələcəkdə baş verəcək işi ifadə edən hərfdir — yəni "tezliklə, mütləq".
• يَدْعُو: "çağırır, səslənir, dilə gətirir" deməkdir. Burada məcazi mənada "özünə çağırır, arzu edir" mənasındadır.
• ثُبُورًا: "həlak, məhv, yox olma, fəlakət" mənasına gəlir. Ərəb dilində "vay halıma, kaş ki yox olaydım!" kimi fəryad və peşmançılıq ifadə edən kəlmədir.

Ayənin təfsiri:

Bu ayə, əməl dəftəri arxasından verilən kimsələrin — yəni Allahı inkar edən kafirlərin — qiyamət günündəki acı sonluğunu bəyan edir. Belə bir kimsə əməl dəftərini arxasından aldıqda, içindəkiləri görüb dəhşətə gələcək və özünə həlakət arzu edəcək: "Vay halıma! Kaş ki yox olaydım, kaş ki heç yaradılmayaydım!" — deyə fəryad edəcək. Lakin bu fəryad heç bir fayda verməyəcək; o, Cəhənnəmə girəcək və onun şiddətli istisini dadacaq.

Bu aqibət ona görədir ki, o, dünyada ikən ailəsi içində sevincli və qürurlu yaşayırdı; axirəti heç düşünmür, nəticələri saymırdı. O, elə zənn edirdi ki, bir daha həyat verilib hesaba çəkilməyəcək. Halbuki Allah onu ilk dəfə yaratdığı kimi yenidən dirildəcək və əməllərinin qarşılığını verəcəkdir. Həqiqətən, Rəbbi onun halını yaratdığı gündən dirildəcəyi günə qədər görən və biləndir.

Də'vət və nəsihət:

Ey insan! Bu ayə bizə xatırladır ki, dünya həyatı keçici bir sevinc və qürur yeri deyil; əsl həqiqət axirətdə açılacaqdır. Dünyada ikən Allahı anmaq, Ona şükür etmək və yaxşı əməllər etmək — budur ən böyük qazanc. Uca Allah bizə elə bir Kitab nazil edib ki, o, həm xəbərdarlıq, həm də rəhmətdir. Gəlin bu xəbərdarlığı ciddi qəbul edək, tövbə edək və Rəbbimizin rəhmətinə sığınaq. Çünki Allah qapısı hər zaman açıqdır və O, tövbə edənləri sevir. Qoy bu ayə bizim üçün oyanış və hidayət vesilesi olsun — belə ki, qiyamət günü əməl dəftərimiz sağ əlimizdən verilsin və biz "vay halıma!" deyənlərdən olmayaq.