Inshiqoq surasi — Oyat 11

Kalimalarning ma'nolari:

• ثُبُورًا: halokat, nobudgarchilik, o'limni chaqirish.

Tafsir:

Qiyomat kuni amal daftari unga orqa tomondan berilgan kishi — bu Allohga kufr keltirgan, Unga iymon keltirmagan va oxiratga ishonmagan kimsadir. U o'sha dahshatli manzarani ko'rgach, o'z boshiga halokat va nobudgarchilikni chaqiradi: "Ey halokat, kel! Ey o'lim, meni qutqar!" deb nido qiladi. Chunki u o'z qilgan yomon amallarini ko'rib, najot yo'li yo'qligini anglaydi va o'limni orzu qiladi. Keyin u jahannamga kiradi va uning qattiq issiqligi, azob-uqubatlariga duchor bo'ladi. Bu hol uning dunyoda o'z ahli oilasi orasida mastona, g'urur va mag'rurlik bilan yashagani, oxirat haqida hech o'ylamagani, faqat dunyo lazzatlariga berilib ketganining oqibatidir. U o'zini o'limdan keyin qayta tirilishdan bexabar tutdi va "Men qayta tiriltirilmayman", deb o'yladi. Lekin Alloh taolo uni avval bora yaratganidek qayta tiriltiradi va qilgan barcha amallariga yarasha jazo beradi. Albatta, uning Robbisi uni har doim ko'rib turuvchi va uning holatini, tug'ilishidan to qayta tiriltirilishigacha bo'lgan barcha ishlarini biluvchidir.

Foydalar:

• Bu oyat insonga oxiratda har bir amalining hisob-kitob qilinishini eslatadi va dunyoda faqat lazzat-u shahvatlarga berilib, Allohga iymon keltirmaslikning oqibati halokat ekanini ko'rsatadi.
• Musulmon kishi bu oyatdan saboq olib, dunyo hayotida oxiratini unutmasligi, har bir qilgan ishida Allohning nazoratida ekanini his qilishi kerak.
• Iymon va solih amal insonni bunday dahshatli holatdan qutqaradi; shuning uchun har bir inson o'z hayotini Allohning roziligiga moslashtirib, oxiratda yaxshi natijaga erishishga intilishi lozim.
• Alloh taoloning har bir insonni ko'rib turishi va bilishi — bu mo'min uchun taskin manbai, chunki u biladi: kimki bu dunyoda Allohga itoat etsa, oxiratda Uning rahmati va jannatiga erishadi.