A'lo surasi — Oyat 1

Kalimalarning ma’nolari:

• "Sabbih" – poklab ulug‘lash, har qanday nuqsondan, kamchilikdan va sherikdan mutlaqo pok ekanini e’tirof etish.
• "Isma" – zotning o‘zi emas, balki zotga ishora qiluvchi nom, ya’ni "Alloh" lafzi.
• "Rabbika" – sening Rabbing, ya’ni butun olamlarni yaratgan, tarbiyalovchi va boshqaruvchi Zot.
• "Al-A’lo" – eng oliy, eng yuksak, har jihatdan ustun bo‘lgan Zot.

Tafsir:

Ey inson! Rabbingning nomini har qanday nuqsondan, kamchilikdan, sherikdan va mushriklarning noto‘g‘ri e’tiqodlaridan poklab, ulug‘lab zikr qil. U Zotning nomi "Al-A’lo" – eng oliy va eng yuksakdir. Uning ulug‘ligi, qudrati va kamoloti hech narsa bilan taqqoslanmaydi. Bu buyruq bilan Alloh taolo bandalariga O‘zini har qanday ayb va nuqsondan poklab, O‘zining buyukligini e’tirof etishni o‘rgatadi. Chunki U butun mavjudotni yaratgan, ularning har birini eng go‘zal shaklda, mukammal tartibda yaratib, har biriga o‘ziga mos yo‘lni ko‘rsatgan Zotdir. U yerni yam-yashil o‘t-o‘lanlar bilan qoplaydi, so‘ngra ularni qurib, xazon bo‘lgan somonga aylantiradi. Bularning barchasi Uning qudrati va hikmatiga dalildir. Shuning uchun bandasi Rabbini barcha sifatlari bilan ulug‘lab, Uning nomini poklab zikr qilishi lozim.

Foydalar:

• Ushbu oyat musulmonga har ishni boshlashda, ayniqsa, namoz va duoda "Bismillah" deyish va Rabbini ulug‘lab zikr qilishni o‘rgatadi.
• Alloh taoloning nomini poklab ulug‘lash – inson qalbini kamtarlik va tavhidga bog‘laydi, uni g‘urur va kibrdan saqlaydi.
• Bu oyatda Allohning "Al-A’lo" ekani, ya’ni har jihatdan eng oliy ekani ta’kidlanadi. Bu esa mo‘minga Uning hukmiga to‘liq bo‘ysunish va Uning yordamiga ishonch hosil qilishni o‘rgatadi.
• Har qanday yaxshi ishni boshlashdan oldin Rabbini ulug‘lab zikr qilish – inson amaliga baraka keltiradi va uni shaytonning vasvasasidan himoya qiladi.