Əla surəsi — Ayə 1

1) Ayədə izaha ehtiyacı olan sözlərin mənaları:

• سَبِّحِ (səbbih): Təsbih et, yəni pak və uzaq bil, tənzih et. Allahı hər cür naqislikdən, eybdən və şərik qoşulmaqdan uzaq tutmaq deməkdir.
• اسْمَ (ism): Ad, isim. Burada Allahın adını zikr etmək, Onu anmaq və yad etmək mənasını daşıyır.
• رَبِّكَ (rəbbikə): Sənin Rəbbin — yəni səni yaradan, bəsləyən, tərbiyə edən və idarə edən Allah.
• الْأَعْلَى (əl-ə'lə): Ən uca, ən yüksək. Allahın hər şeydən üstün və ali olduğunu bildirir.

2) Ayənin təfsiri:

Bu ayə Allahın Rəsuluna (sallallahu aleyhi və səlləm) və onun vasitəsilə bütün möminlərə müraciət edərək buyurur: Sənin Rəbbinin adını təsbih et, yəni Onu hər cür naqislikdən, eybdən və şərik qoşulmaqdan pak bil. Allah ən ucadır — Onun zatı, sifətləri və əməlləri hər şeydən yüksəkdir. Onu anarkən, zikr edərkən və təzim edərkən bu ucalığı qəlbində və dilində ehtiramla ifadə et.

Bu əmr yalnız dil ilə "Sübhanallah" demək deyil, həm də qəlbin dərinliyindən Allahın böyüklüyünü duyub Ona layiq olduğu ehtiramı göstərməkdir. Allah Özü yaratdığı hər şeyi ən gözəl və mükəmməl şəkildə yaratmış, hər canlıya özünə uyğun olanı qismət etmiş və hər şeyi bir hikmətlə idarə etmişdir. O, hər şeydən uca və müqəddəsdir.

Bu ayə bizə öyrədir ki, iman edən insan Allahı hər zaman uca tutmalı, Onun adını hörmətlə anmalı və həyatının hər anında Onun böyüklüyünü dərk etməlidir. Allahı təsbih etmək qəlbi nurlandırır, insanı təkəbbürdən qoruyur və Allaha yaxınlaşdırır. Bu, həm şükür, həm də ibadətdir.

3) Dəvət və təşviq:

Ey insan! Bir düşün: Səni yoxdan var edən, sənə göz, qulaq, ağıl və qəlb verən, yer üzünü sənin üçün döşəyən Rəbbin nə qədər böyükdür! Onun adını sevgiylə an, Onu pak bil və şükrünü əsirgəmə. Allahı təsbih etmək sənin qəlbini rahatlığa, ruhunu sükunətə qovuşdurur. Hər dəfə "Sübhanallah" dedikdə, sən Allahla bağını gücləndirirsən və Onun sonsuz mərhəmətinə sığınırsan. Gəl, bu gözəl ayənin dəvətinə qulaq asaq və Rəbbimizi hər zaman uca tutaq — çünki yalnız Ona ibadət layiqdir və yalnız Onun adı ən müqəddəsdir.