Аль-Аля сүрөсү — Аят 1

1. Аяттагы түшүндүрүүгө муктаж сөздөр:

• سَبِّحِ — «тасбих кыл», башкача айтканда «аруула, ыйыкта, кемчиликтерден арылт».
• اسْمَ — «ысым», «ат».
• رَبِّكَ — «Раббиң», башкача айтканда «колдоочуң, тарбиялоочуң, ээң».
• الْأَعْلَى — «Эң Жогорку», «эң улук», «бардык нерседен жогору турган».

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Бул аятта Аллах Таала пайгамбарыбызга (ага Аллахтын тынчтыгы жана саламы болсун) жана анын үммөтүнө Раббисин улуктоону, Анын ысымын ар кандай кемчиликтерден, шерик кошуудан жана туура эмес сөздөрдөн аруулоону буйруйт. Аллах — Эң Жогорку, Анын заты да, ысымдары да, сыпаттары да бардык нерседен бийик жана улук. Ал өзү жараткан нерселердин баарынан жогору турат. Ошондуктан Аны эскергенде, атын атаганда жана улуктаганда, Ага эч кимди шерик кылбай, Ага гана таандык болгон улуктук менен аруулоо керек. Бул аят Аллахтын жалгыздыгын, Анын улуктугун жана Ага болгон сый-урматты билдирүүнүн негизин түзөт. Аллахтын ысымын аруулоо — Анын затын, сыпаттарын жана аракеттерин ар кандай кемчиликтерден тазалоо дегенди билдирет. Ошондой эле бул аятта Аллахтын жаратуучулук кудуретине, Анын бардык нерсени өлчөм менен жаратканына жана ар бир жаралган нерсени өзүнө ылайыктуу жолго багыттаганына ишарат бар. Аллах жер бетиндеги өсүмдүктөрдү жашыл болуп өстүрүп, кийин аларды кургак, өзгөргөн чөпкө айландырат. Мунун баары Анын кудуретинин жана даанышмандыгынын далили.

1. Аяттан алынуучу пайдалар:

• Аллахты ар дайым улуктап, Анын ысымын ар кандай кемчиликтерден аруулоо — ыймандуу адамдын милдети.
• Аллахтын Эң Жогорку экенин билүү жана Ага эч кимди шерик кылбоо — тавхиддин негизи.
• Аллахты эскерүү, Анын ысымын аруулоо жүрөккө тынчтык жана ыйман берет.
• Аллахтын жаратуучулук кудуретин жана даанышмандыгын ой жүгүртүү адамды Ага болгон сүйүүгө жана моюн сунууга жетелейт.
• Бул аят бизди Аллахты таанып, Анын улуктугун моюн сунууга жана Ага ыклас менен ибадат кылууга чакырат.