Ğaşiyə surəsi — Ayə 21

1) Bəzi sözlərin izahı:

• فَذَكِّرْ (fəzəkkir): “Xatırlat, öyüd-nəsihət ver, qəlblərə Allahın kəlamını çatdır” mənasındadır. Bu, Peyğəmbərə (sallallahu aleyhi və səlləm) ünvanlanan bir əmrdir.
• إِنَّمَا (innəma): “Yalnız, sadəcə, ancaq” mənasını verən məhdudlaşdırıcı bir ifadədir.
• أَنتَ (əntə): “Sən” — burada Peyğəmbərə (s.a.s.) xitab olunur.
• مُذَكِّرٌ (muzəkkir): “Xatırladan, öyüd verən, nəsihət edən” deməkdir.

2) Ayənin təfsiri:

Bu ayədə Allah-Təala Öz Peyğəmbərinə (sallallahu aleyhi və səlləm) buyurur: “Ey Peyğəmbər! İnsanlara Quranı xatırlat, onlara Allahın əmrlərini və qadağalarını, Cənnət və Cəhənnəm həqiqətini yada sal. Onları yaxşı əməllərə təşviq et, pis əməllərdən çəkindir. Sənin vəzifən yalnız xatırlatmaqdır, öyüd-nəsihət verməkdir.”

Bu ayə Peyğəmbərin (s.a.s.) vəzifəsinin sərhədini müəyyən edir: ona insanları imana məcbur etmək, qəlblərini zorla dəyişdirmək tapşırılmamışdır. Çünki hidayət — qəlbləri doğru yola yönəltmək — yalnız Allahın əlindədir. Peyğəmbərin boynuna düşən isə təbliğ etmək, xatırlatmaq və öyüd verməkdir. O, iman gətirməyənlərə görə kədərlənməməli, onların üz çevirməsindən məyus olmamalıdır; çünki onun vəzifəsi nəticəni zorla təmin etmək deyil, mesajı ən gözəl şəkildə çatdırmaqdır.

Bu ayə həm də bütün dəvətçilərə və möminlərə bir dərsdir: bizim vəzifəmiz insanlara haqqı xatırlatmaq, gözəl sözlə, hikmətlə və yumşaq üslubla öyüd verməkdir. Qarşı tərəfin qəbul edib-etməməsi isə Allahın ixtiyarındadır. Buna görə də dəvət yolunda ruhdan düşməməli, təbliğdən usanmamalıyıq.

3) Dəvət yönü:

Əziz qardaşım və bacım! Bu ayə bizə göstərir ki, İslamın mesajı zorla deyil, sevgi və mərhəmətlə çatdırılır. Peyğəmbərimizin (s.a.s.) üsulu xatırlatmaq, ürəkləri yumşaltmaq və insanları Allahın rəhmətinə yönəltmək idi. Elə buna görə də Quranı oxuyub anlamaq, onun mesajını başqalarına gözəl bir dillə çatdırmaq hər birimizin borcudur. Unutma: sənin bir kəlmən, bir xatırlatman kiminsə qəlbinin nurla dolmasına səbəb ola bilər. Allahın kəlamını sevgiylə paylaş, çünki hidayət Allahdan, təbliğ isə bizdəndir.