Sure Fecr — Ayet 16

Kelime Anlamları:

• İbtelâhu: Onu imtihan etti, denedi.
• Kadera aleyhi rızkahu: Rızkını daralttı, üzerine daralttı.
• Ehânen: Beni zelil etti, hor ve hakir kıldı.

Tefsir:

Allah Teâlâ, kulu zenginlikle imtihan ettiğinde "Rabbim bana ikram etti" der. Ama rızkı daraltıp, geçimini zorlaştırarak imtihan ettiğinde ise, bu darlığın kendisinin Allah katında değersiz olduğuna işaret olduğunu zannederek "Rabbim beni zelil etti, horladı" der. Oysa bu, onun hakkında yanlış bir zandır. Çünkü Allah, rızkı genişletmekle de daraltmakla da kullarını imtihan eder. Zenginlik de fakirlik de birer imtihan vesilesidir. Allah'ın bir kulunu sevmesi, ona bol rızık vermesiyle ölçülmez; bazen rızkın daralması, kulun sabrını ve teslimiyetini ölçmek içindir. İnsan, bu iki durumda da Allah'ın hikmetini düşünmeli, zenginlikte şükretmeli, darlıkta sabretmelidir. Rızkın genişlemesi ikram, daralması ise zelillik anlamına gelmez; her ikisi de birer imtihandır.

Faydalar:

Bu ayet, insanın rızık konusundaki yanlış anlayışını düzeltir. Mümin, rızkının genişlemesiyle şımarmamalı, daralmasıyla da ümitsizliğe kapılmamalıdır. Çünkü her iki durum da Allah'ın kullarını denemek için kullandığı birer araçtır. Buradan çıkarılacak en büyük ders, kişinin değerinin Allah katında mal-mülk ile ölçülmediğidir. Asıl olan, zenginlikte şükür, darlıkta sabır ve her hâlükârda Allah'a güvenmektir. Bu anlayış, insanı hem dünyevi sıkıntılara karşı dirençli kılar hem de ahiret bilincini güçlendirir.