Аль-Фаджр сүрөсү — Аят 16

1. Аяттагы түшүндүрүүгө муктаж сөздөр:

• ابْتَلَاهُ — аны сынады, ага сыноо берди.
• فَقَدَرَ عَلَيْهِ رِزْقَهُ — ага ырыскысын тар кылды, ризкын өлчөмдүү кылып берди.
• أَهَانَنِ — мени кор кылды, мени кадырсыз кылды.

1. Аяттын түшүндүрмөсү:

Аллах Таала бул аятта адам баласынын жаратылышындагы бир кемчиликти баяндайт. Эгерде Аллах адамды сынап, ырыскысын тартып, кедейликке дуушар кылса, ал адам дароо: «Раббим мени кор кылды, мага ырыскы бербей койду» — деп айтат. Башкача айтканда, ал ырыскынын тар болушун Аллахтын ага болгон жек көрүүсү же кордук катары түшүнөт. Бул — адамдын тез эле терс ойго барып, Аллахка болгон ишенимин жоготуп коюучу начар сапаты. Чынында, ырыскынын тар болушу да, кенен болушу да — Аллахтын сыноосу. Ал кимдир бирөөгө ырыскыны тар кылып берсе, бул анын кордугу эмес, тескерисинче, анын сабырдуулугун жана чыдамдуулугун сыноо үчүн берилген сынак. Ал эми байлык берсе, бул да анын шүгүр кылуусун сыноо үчүн берилген сынак. Ошондуктан адам баласы ырыскынын аздыгына да, көптүгүнө да Аллахка шүгүр кылып, сабыр кылышы керек.

1. Аяттан алынуучу пайдалар:

• Ырыскынын тар болушу Аллахтын адамды кор кылганынын белгиси эмес, бул — сыноо. Аллах пендесин сынап, анын сабырын текшерет.
• Адам баласы ырыскысы аз болгондо тез эле «Аллах мени кор кылды» деп ойлошу — бул туура эмес түшүнүк. Тескерисинче, ал учурда сабыр кылып, Аллахка болгон ишенимин бекем кармоо керек.
• Байлык да, жакырчылык да — Аллахтын сыноосу. Эч бири адамдын Аллах алдындагы кадыр-баркын аныктабайт. Чыныгы кадыр-барк такыбалык жана сабырдуулук менен келет.
• Бул аят адамды өз оюн оңдоп, Аллахтын берген ырыскысына дайыма ыраазы болууга, шүгүр кылууга чакырат. Ыраазычылык жана шүгүр — ыймандын белгиси.