Fajr surasi — Oyat 3

Kalimalarning ma’nolari:

• Ash-Shaf’ — juft, juft bo‘lgan narsalar.
• Al-Vatr — toq, yakka bo‘lgan narsalar.

Tafsir:

Alloh taolo ushbu oyatda “shaf’” (juft) va “vatr” (toq) bilan qasam ichmoqda. “Shaf’” deganda barcha juft holda yaratilgan narsalar nazarda tutiladi. Xuddi shuningdek, “vatr” esa toq bo‘lgan narsalarni anglatadi. Ba’zi ulamolar “shaf’”dan murood — barcha maxluqot, chunki ular juft-juft qilib yaratilgan, deb ta’kidlaganlar. “Vatr” esa yolg‘iz, tengsiz bo‘lgan Zot — Allohning O‘zidir, chunki U hech kimga o‘xshamaydi, U yagonadir. Boshqa bir qarashda esa, “shaf’” va “vatr”ning ikkalasi ham maxluqotni ifodalaydi: har bir mavjudot yo juftdir, yo toqdir. Alloh taolo mana shu juft va toq narsalar bilan qasam ichib, ularning O‘zi buyukligiga dalolat ekanini ta’kidlamoqda. Bu qasam orqali inson diqqatini yaratilishdagi go‘zallik va hikmatga qaratadi.

Foydalar:

Ushbu oyatdan olinadigan eng muhim saboq — Alloh taoloning har bir maxluqoti, xoh juft bo‘lsin, xoh toq, O‘zining qudrati va hikmatiga guvohlik beradi. Inson atrofidagi mavjudotlarga nazar solsa, ularning barchasi bir tartib va o‘lchov bilan yaratilganini ko‘radi. Bu esa insonni Yaratganga iymon keltirishga, Uning buyukligini tan olishga va har bir ne’mat uchun shukr qilishga yetaklaydi. Shuningdek, bu oyat musulmonlarga tabiatdagi har bir narsadan ibrat olishni, o‘ylab qarashni o‘rgatadi. Iymonli kishi uchun hatto juft va toq narsalar ham Allohning borligi va birligiga dalil bo‘la oladi. Bu esa qalbni Rabbimizga bog‘lab, Uning amrlariga itoat qilishga undaydi.