Surat Al-Fajr — Ayat 9

1) Tegesing tembung-tembung kang perlu dijlentrehake:

• ثَمُودَ (Tsamud): Jeneng sawijining kaum utawa bangsa kang biyen, yaiku kaumé Nabi Shalih 'alaihissalam.
• جَابُوا (jaabuu): Padha ngethok, padha ngukir, utawa padha nggali. Asalé saka tembung "jaib" kang ateges kanthong utawa saku, amarga saka ngethok iku banjur dadi panggonan kang bisa dileboni.
• الصَّخْرَ (ash-shakhra): Watu gedhé kang atos banget, yaiku watu gunung.
• بِالْوَادِ (bil-waadi): Ing lembah. Kang dimaksud yaiku lembah ing wilayah Hijr (Madain Shalih), sawijining panggonan ing antarané Hijaz lan Syam.

2) Panjlentrehané ayat:

Ayat iki isih nyambung karo ayat-ayat sadurungé kang nyritakaké bab para kaum kang dibinasakaké déning Allah. Ing kéné Allah nyebutake kaum Tsamud, yaiku kaumé Nabi Shalih. Padha dibébasaké pitutur: "Apa kowé ora weruh kepriyé Pangéranmu numpes kaum Tsamud?"

Kaum Tsamud iku kalebu kaum kang dikèki kekuwatan lan kapinteran déning Allah. Wong-wongé padha bisa ngethok lan ngukir watu-watu gunung kang atos banget ing lembah, banjur digawé omah-omah lan panggonan manggon. Iki nuduhaké yèn wong-wong mau iku pinter, kuwat, lan duwé teknologi kang dhuwur ing jamane. Nanging sanajan wis dikèki nikmat kang akèh, wong-wong mau tetep ora manut marang Allah lan malah nglakoni dosa lan nyiksa Nabi Shalih sarta para pengikuté.

Mula, Allah banjur numpes wong-wong mau kanthi azab kang nggegirisi. Iki dadi tuladha lan piwulang kanggo wong-wong kang sawisé mau, supaya padha njupuk pelajaran saka kedadeyan iku.

3) Piwulang lan faedah kang bisa dijupuk:

• Allah iku Maha Kuwasa: Sanajan kaum Tsamud iku kuwat lan pinter, nanging ora bisa nglawan kekuwatané Allah nalika azabé teka.
• Nikmat iku kudu disyukuri: Kaum Tsamud dikèki kapinteran lan kekuwatan déning Allah, nanging ora padha syukuri, malah digunakaké kanggo nglakoni dosa. Mula kita kudu tansah syukur marang nikmat kang dikèki Allah.
• Ketaatan marang Allah iku penting: Kekuwatan lan kapinteran ora bakal migunani yèn ora diiringi ketaatan marang Allah.
• Piwulang saka sejarah: Crita bab kaum-kaum kang dibinasakaké iku dadi pepeling kanggo kita supaya ora nglakoni tumindak kang padha karo wong-wong mau.
• Allah iku Adil: Allah ora bakal numpes sawijining kaum yèn ora ana sebab kang jelas, yaiku amarga wong-wong mau wis nglakoni dosa lan nglawan marang para nabi.

Mula saka iku, kita minangka umat Islam kudu tansah éling marang Allah, syukur marang nikmaté, lan nggunakaké kabisan lan kekuwatan kang dikèki Allah kanggo tumindak kang becik lan migunani, ora kanggo nglakoni dosa lan tumindak kang ora trep karo syariaté.