سوڕەتی فه‌جر — ئایه‌ت 9

واتە واتاکانی وشەکان:

• ثَمُود: گەلێک بوون کە پێغەمبەری خوا صالح (علیه السلام) بۆیان ڕەوانە کرا، لە ناوچەی حجر نیشتەجێ بوون.
• جابُوا: بڕین و تێپەڕاندن و نەخشینکردن (لە هەمان ڕەگی وشەی جیب وەرگیراوە چونکە جیب لە جلەکە دەبڕدرێت).
• الصَّخْر: بەردی ڕەق و بەهێزی شاخ.
• الْوَادِ: دۆڵ و ناوچەی نێوان شاخەکان، بەتایبەت "وادی القری" کە ناوچەی شاری حجرە (ماڵی گەلی صالح).

تەفسیری ئایەتەکە:

ئەی مرۆڤ! ئایا نەتبیستووە و نەتزانیوە کە پەروەردگارت چۆن بەسەر گەلی ثەموددا هێنا؟ ئەو گەلەی کە هێز و توانایان زۆر بوو، بەردی ڕەقی شاخەکانیان دەبڕی و لە ناو دۆڵ و شاخەکاندا ماڵ و حوجرەیان بۆ خۆیان دروست دەکرد. ئەوانە بە دەستی خۆیان خانووی بەهێز و قایمیان لە ناو بەرددا دەکۆڵییەوە، وەک ئەوەی بەم هێزە گەورەیە خۆیان بە نهێنی و بێ نیاز دەزانی.

بەڵام ئەم هێز و توانایەیان فریایان نەکەوت، کاتێک بەرامبەر بە پێغەمبەری خوا ڕاوەستان و بەرنامەی خوایان بە درۆ زانی. خوای گەورە بە هۆی سەرپێچی و یاخیبوونیانەوە سزایەکی سەختی بەسەردا هێنان و بە تەواوی لەناوی بردن، بە شێوەیەک کە ئێستا هیچ شوێنەوارێکیان لێ بەجێ نەماوە جگە لەو خانووە بەردانەی کە بەرچاو دەکەون و بەسەر خۆیاندا دەبارێن.

پەیامی ئایەتەکە بۆ ئێمە:

ئەی ئینسان! ئەم بەسەرهاتانە بۆ ئەوەن کە بیربکەیتەوە و پەند وەربگریت. ئەو گەلانەی پێش تۆ، بە هێز و توانا و دەسەڵاتەوە، کاتێک بەرامبەر بە فەرمانی خوا ڕاوەستان، خوا بە تەواوی لەناوی بردن. جا ئەی مرۆڤی بەهێز و خاوەن شارستانیەت! بزانە کە هێز و توانات بەرامبەر بە خوا هیچ سوودێکی پێ ناگەیەنێت. ئەو خوایەی کە بەردی ڕەقی شاخی بۆ گەلی ثەمود نەرم کرد و لەناوی بردن، دەتوانێت هەر کەسێک و هەر گەلێک لەناو ببات کە یاخی بێت.

کەواتە ئەی ئینسان! لەم ژیانەدا خۆت بۆ خوا ملکەچ بکە و لە ڕێگەی ڕاستدا بڕۆ، بەو دڵنیاییەوە کە خوا چاودێری هەموو کردەوەکانتە و لە ڕۆژی دواییدا پاداشت و سزات دەداتەوە. ئەم ژیانە کورته و ئەم هێزەش کاتییە، بەڵام پاداشتی خوا هەرگیز کۆتایی نایەت. دڵخۆش بە بەندەگی خوا و گوێڕایەڵی فەرمانەکانی، تا لە دونیا و قیامەتدا سەربکەویت و لە سزای خوا بپارێزرێیت.