سوره توبه — آیه 55

معانی کلمات:

• تُعْجِبْكَ: شگفتزدهات نکند، در نظرت بزرگ و پسندیده نیاید.
• تَزْهَقَ: بیرون رود، از تن خارج شود (یعنی جان دادن).

تفسیر آیه:

ای پیامبر! اموال و فرزندان این منافقان تو را شگفتزده نکند و در نظرت بزرگ و زیبا نیاید؛ چرا که اینها نه نشانهٔ کرامت و محبت خداوند نسبت به آنان است، بلکه مایهٔ عذاب و گرفتاری ایشان است. خداوند متعال با این نعمتها آنان را در زندگی دنیا به عذاب گرفتار میکند؛ زیرا برای به دست آوردن این اموال و حفظ و حراست از آنها رنجها و سختیهای فراوانی میکشند، و در این اموال و فرزندان، مصیبتها و بلاهایی به آنان میرسد که چون ایمان و باور درستی ندارند، نمیتوانند آنها را در راه خدا خرج کنند و پاداش ببرند، بلکه همین امور برایشان وبال و گرفتاری میشود. همچنین خداوند اراده کرده است که جانهایشان در حالی از بدنشان خارج شود که کافر و منکر خدا و رسول او هستند؛ یعنی در پایان عمر، بر کفر خود بمیرند و به عذاب جاودانهٔ آخرت دچار شوند. بنابراین، این اموال و اولاد نه تنها سودی به حالشان ندارد، بلکه مایهٔ عذاب دنیوی و اخروی آنان است.

فواید و پیامهای آیه:

1. نگاه درست به نعمتها: اموال و فرزندان اگر همراه با ایمان و تقوا نباشند، نه تنها نشانهٔ سعادت نیستند، بلکه میتوانند وسیلهٔ عذاب و دوری از خداوند باشند. پس نباید به ظاهر زندگی افراد فریب خورد.
2. آرامش و سعادت حقیقی: سعادت واقعی در گرو ایمان و عمل صالح است، نه در انباشتن مال و داشتن فرزندان بسیار. مؤمن باید همواره از خداوند بخواهد که او را از فتنهٔ مال و فرزند حفظ کند.
3. عاقبتاندیشی: انسان خردمند به پایان کار مینگرد؛ منافقان با همهٔ امکانات خود، سرانجامی جز مرگ بر کفر و عذاب جاودان ندارند. این هشدار برای همهٔ ماست که در هر حال، ایمان خود را حفظ کنیم و لحظهٔ مرگ را فراموش نکنیم.
4. دلداری پیامبر و مؤمنان: این آیه به پیامبر و مؤمنان آرامش میدهد که از امکانات و پیشرفتهای ظاهری دشمنان نگران نشوند، چرا که همهٔ اینها برای آنان عذاب و گرفتاری است و سرانجام نابودی و خواری در انتظارشان است.