Tövbə surəsi — Ayə 79

1) Bəzi sözlərin izahı:

• يَلْمِزُونَ (yəlmizun): eyib tuturlar, qınayırlar, tənə edirlər.
• الْمُطَّوِّعِينَ (əl-muttəvviin): könüllü olaraq çoxlu sədəqə verənlər, yaxşılıq etməyə həvəslə can atanlar.
• جُهْدَهُمْ (cuhdəhum): güclərinin çatdığı qədər, əllərində olan azacıq imkan.
• يَسْخَرُونَ (yəsxərun): istehza edirlər, ələ salırlar.
• سَخِرَ اللَّهُ مِنْهُمْ (səxirəllahu minhum): Allah onları ələ saldı, onlara lağ etdi — yəni onların istehzasına layiqli cavab verildi.

2) Ayənin təfsiri:

Bu ayə münafiqlərin (ikiüzlülərin) pis əxlaqını göz önünə qoyur. Onlar iman gətirən insanların xeyirxahlığına dözə bilmir, hər yaxşı işi gözdən salmağa çalışırdılar. Varlı möminlər könüllü olaraq bol-bol sədəqə verdikdə, onları riyakarlıqda günahlandırırdılar. Yoxsul möminlər isə güclərinin çatdığı qədər, hətta çox az bir şey olsa da, sədəqə verməyə çalışırdılar. Münafiqlər bu səmimi insanları ələ salır, "Bu azacıq sədəqədən nə fayda?" deyə istehza edirdilər.

Halbuki Allah yanında dəyər verilən şey malın çoxluğu deyil, qəlbin səmimiyyəti və gücün çatdığı qədər yaxşılıq etməkdir. Kim ki imkanı az olduğu halda belə Allah yolunda xərcləməyə çalışır, o, Allah yanında böyük mükafata layiqdir. Münafiqlərin bu istehzası isə onların qəlblərinin xəstəliyini, imansızlığını və təkəbbürünü göstərir.

Ayənin sonunda Allah buyurur ki, onların istehzasına qarşı Allah da onları ələ saldı, yəni onların hiyləsi öz başlarına döndü və onları şiddətli, ağrılı bir əzab gözləyir. Bu, onların küfrləri və möminlərə qarşı düşmənçilikləri səbəbindəndir.

3) Nəsihət və dəvət:

Ey insanlar! Bilin ki, Allah sizin mallarınızın çoxluğuna deyil, qəlbinizin səmimiyyətinə baxır. Əgər imkanınız azdırsa da, əl açıb bir qəpik, bir tikə çörək versəniz, Allah bunu qəbul edər və bərəkətləndirər. Heç vaxt başqalarının yaxşılığını ələ salmayın, çünki hər kəsin halını ən yaxşı bilən Allahdır. Səmimi bir qəlb ilə edilən ən kiçik yaxşılıq belə, istehza edənlərin böyük iddialarından daha dəyərlidir. Gəlin biz də münafiqlər kimi qınayanlardan deyil, könüllü yaxşılıq edənlərdən olaq. Unutmayın ki, Allah istehza edənləri ələ salar və onlar üçün ağrılı bir əzab vardır. Allahın rəhməti isə səmimi qullarına yaxındır.