Sure Tevbe — Ayet 79

Kelime Anlamları:

• Yelmizûne: Ayıplarlar, kınarlar, dil uzatırlar.
• El-Muttavviîn: Gönüllü olarak, kendi istekleriyle fazladan sadaka verenler.
• Cehd: Güç, kuvvet, takat; kişinin ancak zorlukla elde edebildiği az miktardaki şey.
• Yesharûne: Alay ederler, eğlenirler, küçümserler.
• Semirellahu: Allah onlarla alay etti (yani onların cezasını verdi ve onları rezil etti).

Tefsir:

Bu âyet-i kerîmede Yüce Rabbimiz, münafıkların çirkin bir davranışını gözler önüne seriyor. Onlar, Allah yolunda infak eden müminlere dil uzatıyor, onları ayıplıyorlardı. Eğer zengin bir mümin bolca sadaka verirse, "Bu gösteriş yapıyor, insanlara görünmek istiyor" diyerek onu itham ediyorlardı. Eğer fakir bir mümin, gücünün yettiği kadar az bir miktar sadaka verirse, bu sefer de onunla alay ediyor, "Bu azıcık şey ne işe yarar ki?" diyerek küçümsüyorlardı.

Oysa Allah katında önemli olan, verilen miktarın çokluğu değil, kalbin samimiyeti ve niyetin ihlasıdır. Fakir bir müminin, elinde ne varsa onu Allah rızası için vermesi, bazen zenginin verdiği büyük miktarlardan daha değerlidir. Çünkü o, sahip olduğu her şeyi ortaya koymuştur.

İşte bu münafıklar, müminlerin bu güzel davranışlarını alaya alarak aslında kendi ahlaksızlıklarını ortaya koyuyorlardı. Onların bu alayları, iman eden kullara zarar veremezdi; asıl zararı kendilerine veriyorlardı. Nitekim Yüce Allah, onların bu davranışına karşılık olarak onlarla alay edeceğini ve onları rezil edeceğini bildirmiştir. Bu, onların dünyada yüzlerinin kara çıkarılması, ahirette ise hak ettikleri acı verici azaba uğratılmaları demektir.

Bu âyetten alacağımız büyük dersler vardır. Birincisi: Müminlerin hayır işlerini asla küçümsememeli, alay etmemeliyiz. Bir kardeşimizin az da olsa verdiği sadaka, onun samimiyetiyle birlikte Allah katında büyük bir değer taşır. İkincisi: İnsanların niyetlerini okuyamayız; bir kimsenin verdiği sadakanın gösteriş mi yoksa ihlas mı olduğunu ancak Allah bilir. Bu yüzden bir mümini itham etmek, onun ibadetiyle alay etmek çok tehlikeli bir davranıştır. Üçüncüsü: Allah'ın rızasını kazanmak için verilen her şey, ne kadar küçük olursa olsun, O'nun katında değerlidir ve asla karşılıksız kalmaz.

Sevgili kardeşim! Sakın sen, elindeki imkânın azlığına bakıp hayır yapmaktan geri durma. Allah katında önemli olan, senin kalbindeki ihlastır. Bir avuç hurma da versen, bir bardak su da ikram etsen, Allah onu kabul eder ve seni mükâfatlandırır. Münafıkların alaylarına aldırma; onların sözleri, senin sevabını eksiltmez, aksine onların vebalini artırır. Sen, Rabbine güven ve hayır işlemeye devam et. Unutma ki, Allah'ın yardımı ve rahmeti, ihlasla yapılan her hayır işin yanındadır.