Tavba surasi — Oyat 79

Kalimalarning ma'nolari:

• يَلْمِزُونَ — ayblaydilar, tanqid qiladilar, kamchilik topadilar.
• الْمُطَّوِّعِينَ — o'z ixtiyori bilan, ko'ngilli ravishda xayr-ehson qiluvchilar.
• جُهْدَهُمْ — kuchlari yetganicha, topgan-tutganlari, mehnatlari evaziga topgan ozgina narsalari.
• فَيَسْخَرُونَ — masxara qiladilar, kuladilar, ustidan kulishadi.

Tafsir:

Bu oyatda Alloh taolo munofiqlarning yomon xulqini bayon qilib, ularning mo'minlarga nisbatan qilgan xatti-harakatlarini qoralaydi. Munofiqlar mo'minlarning xayr-ehson qilishlarini ayblab, ularni haqorat qilardilar. Agar boy mo'minlar ko'p miqdorda sadaqa bersalar, ularni riyokorlikda ayblab: "Bu faqat o'zini ko'rsatish uchun qilgan ishi", der edilar. Agar kambag'al mo'minlar o'z kuchlari yetgancha, topgan ozgina narsalarini sadaqa qilib bersalar, ularni masxara qilib: "Bu ozgina narsa nima ham qilardi?!" — deb kulishar edi.

Alloh taolo ularning bu masxaralariga javoban, ularning o'zlarini jazolashini, ya'ni ularning ustidan kulishini va ularga dardli azob tayyorlaganini xabar qiladi. Bu — ularning mo'minlarga qilgan masxaralarining jazosidir. Chunki ular mo'minlarning xolis niyatlarini, Alloh yo'lidagi sa'y-harakatlarini masxara qilib, o'zlarining kufr va nifoqlarini namoyon qildilar.

Foydalar:

1. Xayr-ehson qilishda insonning niyati muhim — qancha miqdorda berilgani emas, balki qanday niyat bilan berilgani e'tiborga olinadi. Kambag'alning ozgina sadaqasi ham Alloh nazdida boyning ko'p sadaqasidek qadrlidir.
2. Mo'minlar hech qachon boshqalarning masxarasi yoki tanqididan xayrli ishlardan qaytmasliklari kerak. Chunki Alloh ularning amallarini biladi va qadrlaydi.
3. Masxara qilish, ustidan kulish — yomon xulq bo'lib, bu islomiy odobga ziddir. Ayniqsa, xayrli ishlarni qilayotgan kishilarni masxara qilish katta gunohdir.
4. Alloh taolo o'z bandalarining amallarini zoe qilmaydi. Kimki xayrli ish qilsa, xoh u ko'p bo'lsin, xoh oz — Alloh buni mukofotlaydi.
5. Bu oyat mo'minlarga sabr va bardoshni o'rgatadi — ular yo'lida uchraydigan to'siqlar va masxaralarga qaramay, ezgu amallarini davom ettirishlari kerak.