Sure Tevbe — Ayet 98

Kelime Anlamları:

• A'râb: Çölde yaşayan bedevî Araplar.
• Mağrem: Zarar, ziyan, boşa giden mal.
• Yeterabbes: Gözetlemek, fırsat kollamak, beklemek.
• Devâir: Devirler, zamanın getireceği felaketler, musibetler.
• Dâiretü's-sev': Kötülük ve felaket çemberi, belanın başlarına dolanması.

Tefsir:

Bu âyet-i kerîmede Yüce Allah, bedevî Araplar arasında bulunan münafıkların kötü niyetlerini ve imanla bağdaşmayan tutumlarını bizlere haber vermektedir. Bu kimseler, Allah yolunda harcadıkları malı, âdeta boşa giden bir borç ve zarar olarak görürler. Onların kalplerinde iman olmadığı için, verdikleri sadakanın veya yaptıkları harcamaların kendilerine bir sevap kazandıracağına inanmazlar. İçlerinden geçen tek düşünce, bu dünyada ellerinden çıkan mala üzülmek ve bunu bir kayıp olarak değerlendirmektir. Bu yüzden de mallarını gönülsüzce, sadece gösteriş için veya müslümanlardan çekindikleri için verirler.

Daha da kötüsü, onlar sizin başınıza bir felaket gelmesini, zamanın dönmesiyle sizin helâk olmanızı ve İslâm'ın yok olmasını beklerler. Kalplerinde size karşı kin ve düşmanlık beslerler; içinizden birinin başına bir musibet gelmesi için fırsat kollarlar. Ancak Yüce Allah onların bu kötü beklentilerini boşa çıkaracağını ve o kötülük çemberinin, onların kendi başlarına dolanacağını haber vermektedir. Yani onların sizin için bekledikleri felaketler, asıl kendilerini bulacaktır. Çünkü Allah, müminleri koruyacak ve onları zafere ulaştıracaktır.

Âyetin sonunda ise Yüce Allah, kendisinin her şeyi işittiğini ve her niyeti bildiğini buyurmaktadır. O, bu münafıkların söylediklerini işitir, kalplerinde gizledikleri kötü niyetleri de tam olarak bilir. Hiçbir söz ve hiçbir düşünce O'ndan gizli değildir. Bu, hem müminler için bir teselli ve güvencedir; hem de münafıklar için büyük bir tehdittir.

Ders ve İbret:

Bu âyet, bizlere şu önemli dersleri vermektedir: Allah yolunda harcanan her şey asla boşa gitmez. Mümin, malını Allah rızası için harcadığında bunun mutlaka karşılığını alacaktır. Ayrıca mümin, başına gelecek musibetlerden endişe etmemelidir; çünkü Allah, kendisine güvenen kullarını korur. Kötülük yapanlar ve müminlerin aleyhine çalışanlar ise bilmelidir ki, onların tuzakları kendi başlarına dönecektir. Allah'ın ilmi ve işitmesi her şeyi kuşatmıştır; bu yüzden kimse kötü niyetini gizleyemez. Mümin, bu bilinçle hareket eder, Allah'a güvenir ve O'nun yolunda infak etmeye devam eder.