Balad surasi — Oyat 16

Kalimalarning ma'nolari:

• Miskin – o'ta muhtoj, hech narsasi yo'q kambag'al.
• Zā matrabah – tuproqqa yopishgan, ya'ni shu qadar qashshoqlikka tushganki, yerga o'zini tashlab yotadigan darajada nochor ahvolga kelgan kishi.

Tafsir:

Ushbu oliy oyatda Alloh taolo insonni og'ir kunlarda, ocharchilik va qahatchilik zamonida boshqalarga yordam berishga chorlamoqda. Xususan, yaqin qarindosh bo'lgan yetim bolani yoki shu qadar qashshoqlikka tushgan, boshpana va tirikchilik vositasi ham bo'lmagan, hatto tuproqda yotishga majbur bo'lgan miskinga yordam qo'lini cho'zish buyurilmoqda. Bunday kishiga ehson qilishda ikki ulug' savob jamlangandir: bir tomondan, qarindoshlik rishtasini mustahkamlash — silai rahm, ikkinchi tomondan, og'ir kunlarda muhtojga yordam berish — xayr-u saxovat. Bu amal insonni Allohning roziligiga yetaklovchi eng ulug' yaxshiliklardan biridir.

Foydalar:

• Ushbu oyat musulmonlarga og'ir kunlarda ham saxovatli bo'lishni, o'z yaqinlari va qo'shnilarini unutmaslikni o'rgatadi.
• Islom dini kambag'al va yetimlarga g'amxo'rlik qilishga, ularning holini o'rgangan holda yordam berishga undaydi.
• Bu oyat musulmonlarni mol-mulkka berilib ketmaslikka, balki uni Alloh yo'lida sarflashga chorlaydi. Chunki haqiqiy boylik qalbda, saxovatda va Allohning roziligini topishdadir.
• Qiyin paytlarda qilingan xayr-ehsonning savobi boshqa vaqtlardagidan ko'ra ulug'roq ekanini anglatadi.