Сураи Аш-Шамс — Оят 11

1. Маънои калимаҳое, ки ба шарҳ ниёз доранд:

• كَذَّبَتْ (каззабат): дурӯғ баровард, инкор кард.
• ثَمُودُ (Самуд): номи қавми гузаштае, ки баъд аз қавми Од зиндагӣ мекарданд ва Паёмбарашон Солеҳ (алайҳис-салом) буд.
• بِطَغْوَاهَا (би-тогвоҳо): бо сабаби туғёну саркашӣ ва аз ҳад гузаштани худ.

1. Тафсири оят:

Худованди Мутаъол дар ин оят хабар медиҳад, ки қавми Самуд паёмбари худ Солеҳ (алайҳис-салом)-ро дурӯғ бароварданд ва ӯро инкор карданд. Ин инкор ва дурӯғ баровардани онҳо на аз рӯи ҷаҳолат ё бехабарӣ буд, балки сабаби асосии он туғён, саркашӣ ва аз ҳад гузаштани онҳо дар гуноҳу маъсият буд. Онҳо дар зулму исён ба дараҷае расиданд, ки дигар ҳеҷ узре надоштанд ва бо ихтиёри худ ҳақро рад карданд.

Қавми Самуд мардуми зӯровар ва саркаш буданд. Вақте ки Паёмбар Солеҳ (алайҳис-салом) онҳоро ба тавҳид ва ибодати Худованди ягона даъват кард ва мӯъҷизаи бузург — шутури Худо — ба онҳо нишон дода шуд, онҳо на танҳо имон наоварданд, балки ба он мӯъҷиза низ таҷовуз карданд. Солеҳ (алайҳис-салом) онҳоро огоҳ кард, ки ба шутур зарар нарасонанд, зеро он нишонаи равшани дурустии паёмбари онҳост, ва ҳамчунин аз таҷовуз ба обу чарогоҳи он битарсанд. Аммо онҳо ин ҳамаро дурӯғ шумурданд ва ба саркашии худ идома доданд, то он ки бадбахттарини онҳо шутурро куштанд. Баъд аз ин азоби Худо бар онҳо фурӯ рафт ва ҳамаи онҳоро фаро гирифт, ҳеҷ кас наҷот наёфт.

1. Фоидаҳое, ки аз ин оят ба даст меояд:

• Ин оят нишон медиҳад, ки сабаби асосии инкори ҳақ на ҳамеша надонистан аст, балки бисёр вақт туғёну саркашӣ ва хоҳиши нафс аст. Инсон бояд ҳамеша худро аз саркашӣ ва аз ҳад гузаштан дар гуноҳ нигаҳ дорад.
• Қавми Самуд сарнамунаи он аст, ки чӣ гуна туғён метавонад инсонро ба ҳалокат расонад. Ин ба мо дарс медиҳад, ки ба паёмбарон ва рисолати илоҳӣ бо фурӯтанӣ гӯш диҳем.
• Дар ин оят тасаллӣ барои ҳамаи даъватгарон ва муъминон аст: ҳар қавме, ки паёмбари худро дурӯғ баровард, оқибати онҳо ҳалокат аст, вале Худованд ҳақро ҳимоя мекунад.
• Ин оят моро ба шукргузорӣ ва итоат ба Худованд тарғиб мекунад, то ки аз сарнавишти қавмҳои гузашта ибрат гирем ва ба роҳи рост қадам гузорем.
• Қуръони Карим бо зикри ин ҳикоятҳо дилҳоро ба имон ва амали солеҳ ҷалб мекунад ва нишон медиҳад, ки оқибати некӣ ва тоъат наҷот аст, ва оқибати туғёну исён ҳалокат.